Geschiedvervalsing

Ik ben één keer in slaap gevallen en drie keer bijna weggelopen. Maar ik bleef, bij de film Dreamgirls, hopend op een moment van waarachtigheid. Vergeefs. Dit is de geschiedenis van Motown, waar alles in zit behalve Motown. De kleren kloppen niet (meer Las Vegas dan sixties), de setdressing is te schreeuwerig. Maar vooral de twee redenen waarom je zo’n film wilt maken – en zien – waren uit het oog verloren: muziek en historie.

Om bij de historie te beginnen: de ontwikkeling van Motown, van begin jaren zestig tot begin jaren tachtig, kreeg hier zo’n extreme make-over dat er geen plaats meer was voor seks, drugs en racisme. In het universum van regisseur Bill Condon waren zwarten in de jaren zestig net zo geslaagd als blanken. Zien we rellen in Detroit? Niemand die verklapt dat het de bloedige rassenrellen van 1967 betreft. Zien we de Dreamgirls beroemd worden – dan zingen ze hier net zo makkelijk voor een gemengd, zwart met blank, publiek.

Aan seks deden ze blijkbaar niet, bij Motown, en als de luchtigjes naar Marvin Gaye gemodelleerde zanger James Early overlijdt aan een overdosis heroïne, heb je hem daarvoor alleen maar in de weer gezien met streepjes waspoeder. ‘Dreamgirls’ – de naam alleen al doet eerder denken aan een bordeel dan aan een kekke popgroep als The Supremes of Martha Reeves & The Vandellas, om enkele Motownsuccessen te noemen.

Niet dat de muziek een rol van betekenis speelt. De hartveroverende boem-tsjak-Motown-sound werd ingeruild voor een non-des-cripte musicalstijl. Geschiedvervalsing is ook het personage van Jennifer Hudson die als een soort Aretha Franklin de andere Dreamgirls van hun sokken komt blazen. ‘Franklin’ bij Motown? Motown was van de luchtigheid; de diepdoorvoelde Franklin en zielsverwanten zaten bij Atlantic, een heel ander label.

De grootste misvatting van Dreamgirls zit hem in de wens om een heel tijdperk in een film te vatten. Van Last Days (door Gus van Sant) over de laatste dagen van Kurt Cobain, en Walk The Line (James Mangold) over de begindagen van Johnny Cash, had Bill Condon kunnen leren dat je beter voor een afgebakend onderwerp of korte tijdspanne kunt kiezen. Dat ene onderwerp stáát dan voor het geheel: pars pro toto, zogezegd.

Maar Dreamgirls wil allesomvattend zijn. Zonder visie, en zonder werkelijke betrokkenheid. Dieptepunt is de gezongen monoloog van Jennifer Hudson die Beyonce Knowles (als Diana Ross!) van een tien minuten durende repliek dient.

Er zat maar een ding op: een hazenslaapje.

Hester Carvalho