De burger, het belspel en de justitie

Raar dat Nederlandse kranten er blijkbaar pas na een persbericht van het Openbaar Ministerie achter zijn gekomen dat commerciële televisiezenders al jarenlang hun kijkers oplichten op een wijze die het veel misprezen ‘piramidespel’ vergelijkenderwijs nog bijna een zekere adel verleent.

Wel hele mediapagina’s volmeieren over de transfers van Henk Jan Smits of Ivo Niehe, crypto-intellectuele analyses aandurven over Dancing on Ice, en dagelijks ook nog een ‘recensie’ schrijven alsof Hamlet, Het Joodse Bruidje en de Matthäus Passion tegelijk op het scherm voorbij zijn gekomen – maar kennelijk nooit een middag of een nacht langs RTL4, Talpa. SBS of Net 5 gezapt.

Dus ook raar dat het Openbaar Ministerie al die tijd heeft bleef wachten tot er eindelijk aangifte werd gedaan. Het stond daar toch altijd stijf van de pro-actieve crimefighters? Of zijn die dank zij Rutte en Wilders allemaal in de Tweede Kamer gekozen, zodat er op de juridische werkvloer weinig meer klaar wordt gemaakt, en de burger willoos is overgeleverd aan zakkenrollers, balletje-balletje-spelers, John de Mol en Fons van Westerloo?

Niet dat ik als nieuwe Robin Hood de gedupeerde burger ooit in bescherming zou willen nemen. Met burgers die op de openbare weg hun geld en hun waardepapieren niet altijd in een leren puntzak onder hun regenjas op de buik verstopt houden, die evenmin principieel weigeren zich met Joegoslaven op het Amsterdamse Damrak te encanailleren, en die ook nog wel eens een 0900-nummer van de commerciële omroep willen intoetsen, heb ik absoluut geen medelijden.

In het radioprogramma Stand.nl (de publieke variant van een belspelletje; je moet in je verslaving heel ver gaan, wil je een kwartier lang met de telefoon aan je oor te zitten om twintig seconden tegen Sjors Fröhlich te mogen praten) hoorde ik Jan de Wit (SP) het weer eens ontzettend opnemen voor de arme, verdrukte, ondergelegen medemens die zich uit ellende tot een meisje van SBS moet wenden in ijdele hoop z’n gezin weer een dag eten te kunnen geven. Het vulgair marxisme blijkt nog altijd niet overleden.

Heeft u wel eens gekeken?

Ik vraag me altijd af hoe het in godsnaam mogelijk is dat zulke omroepen in een land waar het onderwijs aan de Europese top heet te staan, waar het opleidingsniveau nauwelijks hoger schijnt te kunnen, en waar ieder kind dat een Cito-score van boven de 145 heeft gehaald eigenlijk regelrecht naar de universiteit, of minstens naar de onder-universiteit van Doekle Terpstra zou moeten mogen – dat ze daar voor de presentatie nog zulke kolossale stukken stom uit de sollicitatieprocedure hebben weten te halen.

Omdat er volgens mij dus amper Nederlanders kunnen bestaan die nóg dommer zijn, is het een des te groter mirakel dat er naar men zegt nog altijd voor tonnen wordt getelefoneerd. Als je met de boot naar Amerika wilt, boek je toch geen passage op een zeilschip waarvan de kapitein een rode hoofddoek draagt, een lap voor z’n ene oog heeft en op een houten been klost? Je ziet toch dat die meiden vermoedelijk contact hebben met een criminele organisatie?

Nu het Openbaar Ministerie (the people versus the commercial television) misschien een opening heeft gevonden om het euvel aan te pakken, is het wachten op een volgende stap. Hoe staat het met de rest van wat die lui uitzenden? Komen daar niet evenveel fraude, misleiding, begoocheling en andere vormen van flagrant volksbedrog aan te pas als bij de gewraakte belspellen? En moet justitie dus niet proberen de hele commerciële omroep bij de rechter voor verbod voor te dragen?

Ik weet het: bij de Hell’s Angels lukt het ook niet.

Maar wat zóu het ons rechtsgevoel strelen als ze het probeerden. Toch?

Alle eerdere columns van Jan Blokker zijn te lezen via: nrc.nl/blokker