Nederland is niet prettig meer

Op de emigratiebeurs was te horen: Nederland is een kippenhok met te veel kippen. Velen voelen zich opgejaagd en onveilig en willen weg.

Irene de Veer (43) emigreerde drie jaar geleden naar het Zweedse eiland Öland. Afgelopen weekeinde stond ze op de Emigratiebeurs in Nieuwegein om Nederlanders over te halen naar Zweden te komen. Het leven is goed op Öland, zegt De Veer: „Nederland is een kippenhok met te veel kippen. Mensen zijn gejaagd en agressief. In Zweden woon ik in een gehucht van achthonderd inwoners. Mijn deur hoef ik niet op slot te doen, iedereen kent me en op straat word ik gegroet.” Problemen met integreren heeft ze niet. Haar man heeft een klusbedrijfje, zelf begint ze binnenkort een speelgoedwinkel. Ze is ook wethouder cultuur, met alleen een Nederlands paspoort. „Zweden vinden Nederlanders interessant, ze zien ons niet als buitenlanders.”

Emigreren is hot. De tiende editie van de Emigratiebeurs trok het afgelopen weekend bijna tienduizend bezoekers. Het CBS becijferde dat vorig jaar een recordaantal van 130.000 mensen naar het buitenland vertrok, waarmee de emigratie voor het derde jaar op rij groter is dan de immigratie. Nederland is, in de woorden van het CBS, een ‘vertrekland’ geworden. Visaspecialist Buysse Immigration claimt dat een op de drie Nederlanders regelmatig nadenkt over emigratie.

Hoewel op de CBS-cijfers wel wat valt af te dingen – ook studenten die een jaar in het buitenland studeren, wereldreizigers en teruggestuurde asielzoekers worden meegeteld – is sprake van een trend. Mensen die hun koffers pakken, doen dat omdat ze ‘de sfeer’ in Nederland niet leuk meer vinden. Ze voelen zich opgejaagd, onveilig en ergeren zich aan het gedrag van medeburgers. En dan zijn er nog de regeltjes. Vervoerskundige Jan Weyers (51) uit Hengelo, Gelderland, heeft laatst de bosjes rondom zijn huis gesnoeid. Hij wilde de takken verbranden. Dat was tegen de regels. Het geintje kostte hem 35 euro. De kippen die hij zelf houdt, mag hij niet door de lokale slager laten slachten. Ook tegen de regels. Nu is Weyers samen met zijn vrouw Henny (50) op de Emigratiebeurs. Het echtpaar wil naar Tasmanië of Australië. „Ik loop al vijfentwintig jaar met het idee van emigratie. Na mijn studie kon ik in Tanzania gaan werken, maar dat kwam er toen niet van. Nu ben ik begin vijftig en is het mijn laatste kans om als werkende te emigreren. Ik wil snel de knoop doorhakken.” Zijn vrouw vat het samen: „Rust en ruimte. We hebben nu een buurman op tweehonderd meter afstand, maar we willen een buurman op twee kilometer.”

Susanne van Erp (34) en Erwin Schmidt (36) vinden Nederland ‘geen prettig land meer’. Ze hebben veel gereisd en gezien. Schmidt: „Je mag in Nederland geen individu zijn. Er is door alle betutteling geen vrijheid meer. Als je bij je werkgever aangeeft dat je er een jaar tussenuit wilt om te reizen, kijken ze je raar aan. Engelse vrienden van ons trekken met kinderen door Afrika; in Nederland zouden ze zijn opgepakt omdat ze hun kinderen van school hebben gehaald.” Ze willen in Spanje een boerderij beginnen. Het stel spreekt geen Spaans en weet weinig over de Spaanse regelgeving, maar vindt dat geen bezwaar. „Je moet gewoon gaan.”

Spanje was niet op de beurs vertegenwoordigd. De meeste kraampjes werden bemand door Canada en de Scandinavische landen. Zelfs het noordelijke Lapland had een kraam. Het snel vergrijzende Lapland verwelkomt Nederlanders met open armen. Een dame in Lapse klederdacht zegt: „We hebben mensen nodig voor in de mijnen.” Verderop is de meneer van het Uruguayaanse bureau voor toerisme bezig werkzoekers te ontmoedigen. Er is geen werk in Uruguay. Wel hoopt hij op gefortuneerde pensionados. Wat Uruguay voor heeft op Spanje? „No terrorism.”

Medewerkster Evelien Bos van het Belgische Keur’s Advies, dat Nederlanders helpt om naar België te verhuizen, kijkt terug op een waardeloze beurs: „Geen muziek, we mogen geen drank schenken en geen hapjes uitdelen. Zo wordt emigreren toch niet leuk gemaakt.”