Mondjesmaat nieuws over operatie Achilles

Wat is er afgelopen week gebeurd rond de missie in Uruzgan? Nederland doet mee aan operatie Achilles in het gebied tussen Helmand en Kandahar.

Mountain Lion, Mountain Thrust, Medusa, Valkentop, Achilles. Krijgshaftigheid spreekt uit de namen die de westerse militairen aan hun offensieven in Zuid-Afghanistan geven. Een week geleden begon de NAVO-stabilisatiemacht ISAF-III met 4.500 buitenlandse en 1.000 Afghaanse militairen aan operatie Achilles, de grootste militaire actie sinds ISAF het commando in het zuiden overnam van de Amerikanen.

Achilles is „het begin van een gepland offensief om veiligheid te brengen in het noorden van Helmand”, zei de Nederlandse generaal Ton van Loon, die de leiding heeft over ISAF in het zuiden. Drie probleemgebieden moeten worden ontdaan van Talibaan: de Kajaki-dam, die elektriciteit moet gaan leveren voor de zuidelijke provincies; het district Sangin, waar Britse militairen permanent strijd leveren met de Talibaan; en het stadje Musa Qala, dat sinds enkele weken in handen is van de Talibaan.

Nederlandse militairen doen aan Amerikaanse zijde mee in het grensgebied tussen Helmand en Kandahar. Ook vormen Nederlanders met Afghaanse soldaten een veiligheidskordon langs de grens van Helmand en Uruzgan, en is een Nederlandse compagnie toegevoegd aan de Canadese strijdkrachten in Kandahar.

De informatie die ISAF over Achilles naar buiten brengt is beperkt. Afgaande op de persverklaringen wordt er vooruitgang geboekt. Vrijdag zijn belangrijke posten en munitieplaatsen van de Talibaan ingenomen in het district Garmser. De ISAF-troepen hebben zich daarbij niet laten verleiden op huizen te schieten waar Talibaan-strijders naar binnen zijn gevlucht. „Het is niet voor het eerst dat de Talibaan burgers als menselijk schild gebruiken”, aldus luitenant-kolonel Stephane Grenier, woordvoerder van ISAF-III. Vooral tijdens operatie Medusa, afgelopen september in Kandahar, kreeg ISAF vaak het verwijt onschuldige burgers gedood te hebben. Ook in Ghorak, in het noordwesten van Kandahar, zijn Talibaan uit hun posten verdreven. Generaal van Loon zei vrijdag „zeer tevreden” te zijn over de eerste dagen.

In de Afghaanse pers wordt gereserveerd gereageerd op het nieuwe offensief. „De ervaring heeft geleerd dat dergelijke militaire operaties niet effectief zijn, omdat na afloop de oppositie altijd is teruggekeerd en opnieuw de macht over de regio heeft overgenomen”, schrijft Killid (Sleutel), de persorganisatie van de Afghaanse mensenrechtenorganisatie DHSA in een commentaar. „De reden daarvoor is dat de door de Talibaan beïnvloede gebieden zo met elkaar verbonden zijn dat zodra de operaties beginnen mobiele groepen hun toevlucht zoeken in andere districten.”

Toen vorig jaar april 2.500 Britse en Amerikaanse militairen het offensief Mountain Lion uitvoerden in Kandahar, vertrokken Talibaan-strijders naar het noorden van Helmand. Daar volgde in juni met 11.000 man het door de Amerikanen geleide Mountain Thrust, het grootste offensief sinds 2001. Het huidige Achilles concentreert zich op dezelfde regio, nadat in september en december twee offensieven in de Panjwayi-vallei in Kandahar zijn gevoerd.

Hiermee is niet gezegd dat bij elk offensief dezelfde groep strijders het doelwit is, die steeds een andere kant wordt opgejaagd. Gouverneur Asadullah Wafa van Helmand zei vorige week op het onafhankelijke Afghaanse Tolo TV dat er in de afgelopen weken 700 strijders vanuit de semi-autonome Pakistaanse regio Waziristan Helmand zijn binnengekomen.

De Britse premier Tony Blair heeft opnieuw een beroep gedaan op andere NAVO-lidstaten om meer troepen aan het zuiden te leveren. Groot-Brittannië, dat sinds vorig jaar 51 soldaten heeft verloren, levert 1.400 extra militairen, maar vindt dat er nog 800 bij moeten. Maar steeds maar meer troepen leveren zal Afghanistans „groeiende problemen” niet oplossen, denkt Killid. Volgens Killid zijn er voldoende NAVO-militairen in het relatief vreedzame noorden die naar het zuiden verplaatst kunnen worden, ware het niet dat landen als Duitsland en Frankrijk dat niet aandurven. De Talibaan zien hierin een „groeiende verdeeldheid” binnen de NAVO, die zij goed kunnen gebruiken voor hun eigen propaganda, aldus Killid.