Harde kritiek VN op misdrijven in Soedan

De Soedanese regering onderdrukt samen met gewapende Janjaweed-milities „op gewelddadige wijze een opstand” in de regio Darfur, met „de burgerbevolking als voornaamste doelwit”.

Die harde conclusie trekt een VN-mensenrechtenteam onder leiding van de Amerikaanse Nobelprijswinnaar Jody Williams in een gisteren verschenen rapport. Het wijst de internationale gemeenschap op haar plicht om de bevolking van Darfur tegen dit geweld te beschermen. Williams noemt niet de term ‘genocide’ maar wel herhaaldelijk „misdaden tegen de mensheid”.

Zo moeten er dringend blauwhelmen naar Darfur, moet er een vredesconferentie komen en zouden de VN buitenlandse bedrijven moeten straffen die indirect (onder meer door wapenleveranties) bijdragen aan het geweld. Het rapport, dat ook mensenrechtenschendingen door opstandelingen veroordeelt, wordt later deze week in de VN-mensenrechtenraad in Genève besproken.

Diplomaten van de 47 landen die in deze raad zitten, zijn verdeeld over de manier waarop dat moet gebeuren. De behandeling van het rapport wordt daarom gezien als lakmoesproef. De mensenrechtenraad, die in 2006 werd opgericht, is er nog niet in geslaagd om mensenrechtenschendingen in Darfur te veroordelen. Westerse landen wilden dat, maar de Afrikaanse en Aziatische meerderheid was ertegen omdat de situatie in Darfur volgens hen „verbeterde”.

In december stuurde de raad bij wijze van compromis het onderzoeksteam naar Darfur, om de situatie in kaart te brengen. Maar Soedan weigerde de zes teamleden en hun assistenten visa te geven. Het rapport van gisteren is dan ook een weergave van gesprekken met ooggetuigen, humanitaire werkers en dergelijke in Soedans buurlanden. De cijfers die erin staan (sinds 2003 zijn er 200.000 mensen vermoord; er zijn nu 2 miljoen ontheemden in Darfur en 233.000 in Tsjaad) komen, net als de aanbevelingen, grotendeels uit eerdere VN-rapporten.

Afrikaanse en een aantal Aziatische landen in de raad weigeren het rapport deze week te bespreken omdat het team niet ter plekke was en zich dus niet aan zijn mandaat heeft gehouden. Westerse landen bezinnen zich nu op hun opstelling.

Lees het rapport op ohchr.org/english/bodies/hrcouncil