Vrouwen als elkaars gezworen vijandinnen

Maria Stuart van Friedrich Schiller door Theatergroep Aluin

Tournee t/m 15/9. Inl.: www.aluin.nl ****

Twee vechtende koninginnen, twee vrouwen belust op macht. De een is de katholieke, sensuele Maria Stuart van Schotland. Tegenover haar de geharnaste koningin Elizabeth van Engeland. Een tragedie van haat en wraak, van wellust en liefdeloosheid. Met Maria Stuart (1801) schreef Friedrich Schiller het ultieme stuk over vrouwen als elkaars gezworen vijandinnen. Saillant detail is dat de vrouwen elkaars bloedverwanten zijn; ze spreken elkaar aan met een geniepig ‘Dear Sister’.

Het kan ook anders. Regisseur Erik Snel van het Utrechtse gezelschap Aluin opent zijn Maria Stuart met een overrompelend Ave Maria. Ondertussen voltrekt zich op het podium een ware beeldenstorm. In een oogwenk ligt de ruimte er kaal en verlaten bij. Actrice Gabby Bakker verschijnt in het doorschijnende staketsel van een hoepelrok.Zij is van haar waardigheid ontdaan, zoals ze van haar katholicisme is beroofd.

Het is het sterke begin van deze in Nederland zo geliefde tragedie. Natuurlijk vanwege die kijvende dames plus de strijd katholiek versus protestant. Maar bij Aluin speelt Gabby Bakker beide rollen. Dat is een slimme en effectieve ingreep. In bewerken zijn Nederlandse regisseurs vaak veel te rigide. Ditmaal past het mooi.

Elizabeths kille redeneringen, zoals Bakker die uitspreekt, wekken huiver. Aan het slot ontkent ze schuldig te zijn aan de onthoofding van Maria. De acteurs naast Bakker zijn al even inventief in hun rollen. De paladijn, de slechterik, de manke huichelaar: zelden zag ik het toneel zo krachtig het hypocriete spel tussen macht en slippendragerij uitgebeeld. Lof voor deze Maria Stuart: leerzaam, spannend, muzikaal.