Vliegtuigjes verongelukt in Uruzgan

Van de Nederlandse onbemande verkenningsvliegtuigen van het type Sperwer die sinds eind vorig jaar in de Afghaanse provincie Uruzgan zijn gestationeerd, zijn er al twee verongelukt.

Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Defensie.

De vliegende robots hebben een spanwijdte van ongeveer vier meter en zijn van Franse makelij. De Sperwers in Uruzgan zijn gelegerd in Tarin Kowt. De gevleugelde robotverkenners kunnen met speciale camera’s doelen opsporen voor bijvoorbeeld zelfrijdend geschut. De opgevangen beelden worden doorgegeven aan een mobiel grondstation.

De robotverkenner wordt afgeschoten met een katapult en landt met behulp van een parachute en opblaasbare stootkussens. Volgens een betrokkene zou een slecht functionerende parachute de oorzaak zijn geweest van in elk geval een van de crashes. De Sperwer kan op vele tientallen kilometers urenlang boven een doelgebied blijven rondcirkelen. Op Oudjaarsdag voerde een Sperwer een eerste operationele vlucht uit in Uruzgan.

Bij de aanschaf van 34 Sperwers door de Koninklijke Landmacht, eind jaren negentig, ontstond door technische mankementen een aanzienlijke kostenoverschrijding: in plaats van de geplande 120 miljoen moest 180 miljoen gulden worden betaald. Door kinderziekten liep de ingebruikname van de vliegtuigen bij de 101ste ‘Remote Piloted Vehicle’-batterij in ’t Harde twee jaar vertraging op. Bovendien moest de Landmacht, nadat het toestel uiteindelijk luchtwaardig was verklaard, door diverse storingen alsnog een vliegstop afkondigen in 2002 en 2003.

Ook Canadese Sperwers zijn onbetrouwbaar gebleken. Het Canadese troepencontingent in Afghanistan zette de vliegende robots vanaf 2003 in bij vredesoperaties in Afghanistan. Begin 2004 al was de gehele ‘vloot’ van zes exemplaren langdurig buiten gebruik verklaard door harde landingen of doordat de vliegtuigen in het bergachtige terrein te pletter waren gevlogen. Volgens een betrokkene bij de vredesmissie willen de Canadezen zo snel mogelijk van de Sperwers af, omdat ze „nog nooit zulke rotzooi” zouden hebben gezien.

Canada had de Sperwers gekocht van Denemarken, dat de toestellen eveneens graag kwijt wilde en met verlies verkocht.