Populairste boek voor mannen én vrouwen

De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch is verkozen tot het favoriete boek van de Nederlandse lezer. Hermans, Bernlef, Multatuli én Abdolah hadden het nakijken.

„Als je begint en je bent 18, dan wil je het mooiste boek van allemaal schrijven. En dan krijg je dit.”

Harry Mulisch, auteur van Nederlands favoriete fictieboek, toonde zich gisteravond in het NPS-televisieprogramma De Avond van het Boek gepast onbescheiden. Zijn totaalroman De ontdekking van de hemel (1992) won de verkiezingen op www.hetbesteboek.nl met 69 stemmen van de nummer twee, Het huis van de moskee van Kader Abdolah, en liet ook de met twee boeken genomineerde Willem Frederik Hermans achter zich.

Hermans beconcurreerde zichzelf in deze verkiezingen, waaraan in totaal circa zestienduizend lezers meededen. Als hij niet twee zeer geliefde romans had geschreven, had hij Mulisch met overmacht verslagen. Abdolah profiteerde van de actieve campagne die zijn uitgeverij, De Geus, de afgelopen maand voor hem voerde. Aan het begin van de tweede stemmingsronde, begin februari, stond hij nog op een tiende plaats; advertenties en ketting-e-mails zorgden ervoor dat hij Mulisch in de dagen vóór sluiting van de stemming in een snel tempo naderde.

Opvallend zijn de sekseverschillen in het stemgedrag. Ongeveer evenveel mannen als vrouwen brachten een geldige stem uit (terwijl vrouwen de fanatiekere fictielezers zijn). Op De ontdekking van de hemel, Het Bureau en Publieke werken stemden ongeveer evenveel mannen als vrouwen; op Het huis van de moskee en Hersenschimmen werd voor driekwart door vrouwen gestemd, en de novelles van Nescio dankten hun stemmen voor 70 procent aan mannen. Ook De avonden en De donkere kamer van Damokles (beide 65/35) zou je echte mannenboeken kunnen noemen.

Hieronder de eindrangschikking van de verkiezing van het populairste Nederlandse boek aller tijden; achter de titel en de auteur staan enkele van de meer dan 7.500 motivaties die binnenkwamen op de website www.hetbesteboek.nl. Onder de beste motivaties zijn 25 exemplaren van de plezierleesgids Het web van de wereldliteratuur verloot.

1 De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch (‘Sinds de Grieken is er niet meer zo’n goede Goddelijke Komedie geschreven’ ).

2 Het huis van de moskee van Kader Abdolah (‘Ik hoop dat het bijdraagt tot een vredevolle wereld met respect voor alle mensen ongeacht hun geloof’).

3 Max Havelaar van Multatuli (‘Zoveel registers in één boek, zoveel verhalen, zó relevant en na al die jaren nog zó boeiend’).

4 Hersenschimmen van Bernlef (‘Gelezen toen het pas uit was en tot op de dag van vandaag krijg ik er koude rillingen van’).

5 De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans (‘Wegens de zinloosheid van het bestaan: je dénkt het goede te doen, maar krijgt als loon een kogel in je knar’).

6 Nooit meer slapen van W.F. Hermans (‘Ik voel de muggen nog jeuken’; ‘Soms rispt het op, als borrelend maagzuur’).

7 Het Bureau van J.J. Voskuil (‘Het is niet onopgemerkt gebleven’).

8 De uitvreter; Titaantjes; Dichtertje van Nescio (‘Een pilletje tegen de ernstigheid’)

9 De avonden van Gerard Reve (‘Het boek is van zo’n rijkdom, dat herlezing steevast wordt beloond met (her)ontdekking van eerdere of nieuwe vondsten’).

10 Publieke werken van Thomas Rosenboom (‘Als publiek bij de poppenkast van Jan Klaassen zou je willen schreeuwen: „stop!”, „kijk uit!”, en vooral „niet doen!”’).

www.hetbesteboek.nl. Op www.nrc.nl/boekenblog staat een analyse van de motivaties (met voorbeelden)