Loyale Kremlinpartijen op winst in regioverkiezingen

De Kremlinpartijen Verenigd Rusland en Rechtvaardig Rusland lijken bij verkiezingen in veertien regio’s gezamenlijk 55 tot 66 procent van de stemmen te hebben gehaald.

Dat resultaat zou een zege zijn voor het Kremlin, dat de verkiezingsronde als repetitie ziet voor Doemaverkiezingen later dit jaar en een lakmoestest voor de stemming in het land.

De verkiezingen waren in uiteenlopende regio’s, zoals de regio Moskou, St. Petersburg, Dagestan, Tjoemen en Pskov. Er waren enkele incidenten. Zo werd in St. Petersburg een kandidaat neergestoken en bij Moskou een stembureau aangevallen met een rookbom.

Regionale Doema’s hebben aan politiek gewicht gewonnen omdat gouverneurs niet langer direct gekozen worden, maar door het Kremlin benoemd. Dat kan alleen met instemming van regionale Doema’s. De kieswet staat niet langer toe dat verkiezingen ongeldig zijn bij een te lage opkomst of kiezers de proteststem ‘Tegen Iedereen’ uitbrengen.

Het bij deze verkiezingen gebruikte recept voor stabiliteit bestaat eruit de verkiezingen in de toekomst tot een tweestrijd te maken tussen twee loyale partijen. De een, Verenigd Rusland, stamt uit 1999 en noemt zich centrum-rechts. Het centrum-linkse tegenwicht werd vorig jaar opgericht door Sergej Mironov, hoofd van de Federatieraad, de Russische senaat. Rechtvaardig Rusland won in één regio, Stavropol, en kwam elders als tweede uit de bus.

De liberale oppositiepartijen Jabloko en SPS werden in vier van de veertien regio’s van de kieslijst geschrapt op grond van formaliteiten. Zo had een Jabloko-kandidaat in de oliestad Tjoemen gemeld over een garage van 4 bij 6 meter te beschikken: dat moest 24 vierkante meter zijn. Twee andere oppositiepartijen die zelden het Kremlin kritiseren, mochten overal meedoen. De communisten zouden volgens exit-polls op de derde plaats komen, met lokaal tussen de 25 en 10 procent, de ultranationalisten van de LDPRF vierde met rond de 10 procent.

Critici noemen de nieuwe opzet „een keus tussen Pepsi en Coca Cola”, tussen twee virtuele partijen. Anderen zien een oprecht streven van het Kremlin naar een stabiel tweepartijenstelsel. Feit is wel dat rivaliserende bureaucratenclans ertoe neigen zich bij de rivaliserende partijen aan te sluiten en dat de verkiezingen vaak zeer levendig verliepen, met veel spotjes, posters en ‘dirty tricks’.