Je recht halen in Rusland

gai.jpgNiets hebben we hier geleerd in zes jaar. Staan we zaterdag stil voor het stoplicht aan het Proletariërsplein, scheurt een tram in het voorbijgaan een zijspiegel eraf. De tram stopt. ’Sorry hoor. Wat kost zo’n spiegel’, vraagt de trambestuurder. We bellen onze garage: drieduizend roebel. ‘Teveel’, zucht zij. ‘Laten we de GAI bellen.’

Bij die helse afkorting - GAI! - hadden onze oren zich meteen moeten spitsen. De verkeerspolitie nodig je nooit en nergens uit als zulks te vermijden valt. We hadden de trambestuurder ter plekke moeten vragen wat zij dan wel kon betalen - duizend roebel, bleek achteraf - en het daarbij moeten laten. Maar nee. Sieta heeft een sterk ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel en ik zat te suffen.

Auto en tram moesten nu exact op hun plaats blijven staan. Dat veroorzaakte een file van welgeteld achttien trams: we maakten ons populair. Na een half uur kwamp een GAI-agent om met een meetwieltje afstanden vast te leggen en de verkeerssituatie in een ruitjesschrift  uit te tekenen. Dat kostte nog eens een half uur, daarna mocht onze auto aan de kant en reden de achttien trams door. De inzittenden keken zoals Russen bij dit soort ongerief kijken: volstrekt stoïcijns.

De trambestuurder had nu opeens een heel ander verhaal. Sieta had de tram gesneden, de tram met haar spiegel beschadigd. ‘Is dit waar’, vroeg de GAI’er. ‘Het is een overtreding de gang van een tram te blokkeren.’ Sieta’s ontkenning werd ondergraven doordat ze de auto na het ongeluk vijf meter verder had gereden zodat de voordeur van de tram open kon. Dat wreekte zich.  

Wat er verder precies voorviel in de kleine politiewagen, weet ik niet. Ik zat met mijn gasten in de eigen auto te wachten en keek soms door de achterspiegel. Dan zag ik Sieta vrij heftige gebaren maken richting trambestuurder op de achterbank. Zo te zien sprak ze met stemverheffing. Toen ik informeerde hoe lang het nog duurde, hoorde ik Sieta zeggen: ’Ja ja, de buitenlander heeft altijd de schuld.’

En zo is het maar net, hoewel de GAI-agent zich prettig neutraal opstelde. Alletwee dan maar zo’n ingewikkeld formulier invullen en op 20 maart op het bureau verschijnen. Daar zoeken ze het maar uit verder. Dat invullen van het formulier ging uiteraard in het Russisch. Sieta schrijft net als ik slechts blokletters, onze spelling is minder dan optimaal. Als in een echt gastarbeidersgezin hielp dochter Famke in de politieauto de juiste letters en leestekens zetten. (zie foto)

Het was twee uur later. De schemering viel. Gewezen Moskou-correspondent Raymond van den Boogaard, een van mijn gasten, trok een wenbrauw op. ’Rusland is nog altijd geen land om je recht te halen’, bromde hij.