In ‘Jetlag’ is de ziel elders

Toneel: Jetlag van D’Electrique. Gezien 12 maart Frascati, Amsterdam. Aldaar t/m 17 maart. Inl. 020-6264004 of www.delectrique.nl.

Ko van den Bosch kwam op het idee voor zijn nieuwe toneelstuk Jetlag toen zijn vrouw terugkwam uit de Verenigde Staten. Doordat zij hier ’s nachts met collega’s in Boston bleef mailen en bellen, leefde ze nog enige tijd in Amerikaanse tijd. Haar lichaam was al aangekomen, maar haar ziel was nog daar.

In Jetlag van D’Electrique zien we een biertent waar dorstige, beschadigde mensen samenkomen, die lijden aan een metaforische jetlag. De voorstelling is alleen in het Amsterdamse Frascati te zien. Tijdens de première vrijdag werd na afloop Van den Bosch’ nieuwe toneelbundel gepresenteerd: Komt op. Rookt wat. Gaat af.

De zaal van Frascati is omgetoverd in een Biergarten, een zomerse Duitse biertent. De toeschouwers zitten aan lange houten tafels – helaas komen de bierpullen pas door na afloop – waartussen ook de bijrolspelers zitten verstopt; acht studenten van de Mime Opleiding. De stamgasten ontmoeten elkaar iedere dag, maar doordat drank het geheugen schoonspoelt, beleven ze iedere dag dezelfde conversatie als nieuw.

Centraal staan Frank Lammers en Harriët Stroet, die een niet meer zo jong en fris stel spelen. Ooit beleefden zij de romantische liefde. Nu drinkt hij voornamelijk. Zij heeft zich net stevig laten verbouwen in een tv-show voor Veronica, waar en passant een latente X-factor bij haar werd ontdekt. Dan is er nog een meisje (Anna Schoen) die door haar vriend wordt mishandeld. Hij belt haar terwijl hij het met een ander doet. Een in Rambo-kleding gestoken heer (Horace Cohen) vertelt dat hij professioneel bemiddelaar is in oorlogen. Een andere heer (Ward Weemhoff) wil zich ophangen. Hij komt op met de strop om zijn nek: „Hier stond toch een boom?”

De voorstelling is lekker en enerverend, met veel zang en paringsdans. Als in een Paradetent zit je als toeschouwer midden in de actie. Vaardig stuurt Van den Bosch zijn veertien, veelal jonge spelers rond de zaal, overal is iets te beleven. En het is hoopgevend om te zien dat de robuuste stijl van Van den Bosch ook op de nieuwe generatie is over te dragen.

Maar het is niet duidelijk wat Van den Bosch wil vertellen. De voorstelling is los zand, de tekst ontbeert een sterk bindend thema. Goed, de mens is ontworteld en aangespoeld. Lichaam en ziel worden ontkoppeld, de laatste wordt steeds minder belangrijk: het gaat om de mooi verbouwde buitenkant en de bruisende presentatie. De een is hoopvol dat er uit de wortels van de gekapte bomen nog wat nieuws groeit, de ander denkt dat alles zal sterven. Buiten is het oorlog en woestenij, binnen klampen de overlevenden zich aan elkaar vast in een laatste opleving van liefde en menselijkheid. Zoiets haal ik eruit, maar echt volgen kan ik het niet.

Rectificatie / Gerectificeerd

Boven de recensie In ‘Jetlag’ is de ziel elders (maandag 12 maart, pagina 9) stond een onjuist telefoonnummer voor informatie over de voorstelling. Het juiste nummer is 020-6164004.