Harde kritiek VN op misdrijven Soedan

De Soedanese regering onderdrukt samen met gewapende Janjaweed-milities „op gewelddadige wijze een opstand’’ in de regio Darfur, met „de burgerbevolking als voornaamste doelwit’’.

Die harde conclusie trekt een VN-mensenrechtenteam onder leiding van de Amerikaanse Nobelprijswinnaar Jody Williams in een vandaag verschenen rapport. Het wijst de internationale gemeenschap op haar dringende plicht om de bevolking van Darfur tegen dit geweld te beschermen. Williams noemt niet de term ‘genocide’ maar wel herhaaldelijk „misdaden tegen de menselijkheid’’.

Zo moeten er dringend blauwhelmen naar Darfur, moet er een vredesconferentie komen en zouden de VN buitenlandse bedrijven moeten straffen die indirect (onder meer door wapenleveranties) bijdragen aan het geweld. Het rapport, dat ook mensenrechtenschendingen door opstandelingen veroordeelt, wordt later deze week in de VN-mensenrechtenraad in Genève besproken.

Maar diplomaten van de 47 landen die in deze raad zitten, zijn verdeeld over de manier waarop dat moet gebeuren. De behandeling van het rapport wordt daarom gezien als een lakmoesproef voor het functioneren van deze raad.

De mensenrechtenraad, die in 2006 werd opgericht en die vandaag voor de vierde keer bijeenkomt, is er nog niet in geslaagd om mensenrechtenschendingen in Darfur te veroordelen. Westerse landen wilden dat, maar de Afrikaanse en Aziatische meerderheid was ertegen omdat de situatie in Darfur volgens hen „verbeterde’’.

In december stuurde de raad bij wijze van compromis het onderzoeksteam naar Darfur, om de situatie in kaart te brengen. Maar Soedan weigerde de zes teamleden en hun assistenten visa te geven. Het rapport van vandaag is dan ook een weergave van gesprekken met ooggetuigen, humanitaire werkers en dergelijke in Soedans buurlanden. De cijfers die erin staan (sinds 2003 zijn er 200.000 mensen vermoord; er zijn nu 2 miljoen ontheemden in Darfur en 233.000 in Tsjaad) komen, net als de aanbevelingen, grotendeels uit eerdere VN-rapporten.

Afrikaanse en een aantal Aziatische landen in de mensenrechtenraad weigeren het rapport deze week te bespreken omdat het team niet ter plekke was en zich dus niet aan zijn mandaat heeft gehouden. Westerse landen bezinnen zich nu op hun opstelling.

Het rapport is te lezen via: www.ohchr.org/english/bodies/hrcouncil/