Abe maakt nieuwe draai

De Japanse premier Shinzo Abe heeft weer een draai gemaakt in het hoog opgelaaide debat over de zogeheten troostmeisjes – vrouwen die in de Tweede Wereldoorlog als seksslavin werden gebruikt. Gisteren zei hij het diepe berouw te onderschrijven dat zijn voorgangers eerder uitspraken. Daarmee lijkt hij weer afstand te nemen van recente uitlatingen dat het twijfelachtig is of het Japanse leger de troostmeisjes wel heeft gedwongen tot prostitutie.

Vorige week nog gaf premier Abe te kennen dat men van hem geen nieuwe excuses hoefde te verwachten indien in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een motie aangenomen zou worden waarin Japan wordt opgeroepen deze oorlogsmisdaad te erkennen en de slachtoffers schadeloos te stellen. Vorige maand werden voormalige ‘troostmeisjes’ naar het Huis uitgenodigd om te komen getuigen.

Ook gaf Abe vorige week als partijleider van de LDP, de grootste regeringspartij, het groene licht voor een nieuw onderzoek naar de kwestie. Die manoeuvre lijkt voornamelijk bedoeld om de in 1993 door de toenmalige kabinetssecretaris Kono uitgegeven schuldverklaring te ondergraven.

In eigen land waren Abe’s uitlatingen alles behalve voorpaginanieuws, maar in veel Aziatische landen ontstond grote beroering. Eind vorige week voegden buurland China en bondgenoot Amerika zich bij het protest. Een Chinese regeringswoordvoerder kenmerkte de kwestie van de troostmeisjes als „een van de ernstigste Japanse oorlogsmisdaden”. De Amerikaanse ambassadeur Schieffer sprak ook duidelijke taal: „Er is geen vriend van Japan die zou willen dat het land afstand neemt van de Kono-verklaring.”

Met de visite van de Chinese premier Wen Jiabao en zijn eerste bezoek als premier aan Amerika op de agenda voor volgende maand, wil Abe een diplomatieke confrontatie vermijden. In een tv-interview gisteravond zei hij kort maar duidelijk dat hij de Kono-verklaring steunt. „Wij hebben indertijd onze welgemeende excuses aangeboden voor het grote leed dat de troostmeisjes is aangedaan”, lichtte hij toe. „Ook ik denk daar nu niet anders over.”

Chinese media schreven vanochtend meteen dat Abe excuses heeft aangeboden. Dit is echter niet het geval. Ook komt Abe’s uitspraak niet in de buurt van het volmondige excuus dat de voormalige troostmeisjes eisen.