Tussen candid comedy en criminaliteit

Borat(20th Century FoxHome Entertainment)Film: Extra’s:

Verrassing! Er zit een heuse Borat-snor bij de dvd van Borat: Cultural Learnings of America for make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan. Een ‘Borat Seksy Moustache (Female Success Guarantee)’. Hij is trouwens niet alleen te gebruiken om als Sacha Baron Cohen-lookalike door het leven te gaan, de komiek die de Kazakse reporter Borat en ook de ‘witte neger’ Ali G bedacht. Je kunt er ook een mooi paar doorlopende wenkbrauwen van maken, of boven je overhemd uit laten piepen om een fijn borsthaartapijtje te suggereren. En als je echt wild uit de hoek wilt komen kun je er ook mee aantonen dat je haar op je tanden hebt. Nou maar hopen dat hij niet van het schaamhaar is gemaakt dat Borat Sagdiyev en zijn ‘producent’ Azamat Bagatov uit Kazachstan mee naar Amerika hebben meegenomen bij wijze van voormoderne travellerscheque, als kapitaaltje achter de hand. Welkom dus in Borat-land, het universum van de grappigste film van de nieuwe filmeeuw, waarbij mensen lachend uit hun bioscoopstoel zijn gerold.

Borat etc. is een fakedocumentaire waarin – vaak absurd en zo schaamteloos dat het naïef lijkt – racisme, seksisme en antisemitisme worden gebruikt om echt racisme, seksisme en antisemitisme aan de kaak te stellen. Het is dus vooral een tragische film en dan is humor een uitstekend wapen. Humor die over de grens van humor gaat: op de dvd (stilzetten, slowmotion, terugdraaien) is goed te zien hoe gedisciplineerd Sacha Baron Cohen in karakter blijft. Hij vertrekt geen spier. Het is bijna onmogelijk. Als er ooit een film is geweest die schreeuwde om een inzichtelijke ‘making of’ dan is het deze wel. Maar vergeet het maar. Zelfs in de promotietour die Cohen voor de film hield bleef hij zijn typetje. In een van de weinige interviews die hij als zichzelf gaf (aan het Amerikaanse blad Rolling Stone) is te lezen hoe hij bij zijn Ali G-interviews altijd pas op het laatste moment als interviewer naar voren springt. De gasten denken meestal dat die slonzige homey de kabelsjouwer of zoiets is. Voor Borat wisten de meeste geïnterviewden wel dat ze aan een Kazachse docu meewerkten (maar lees voor Kazachstan gerust Verweggië). En er was een advocaat op de set aanwezig om het team per scène uit te leggen wanneer de grens tussen candid comedy en criminaliteit werd overschreden.

Maar waar je naar kunt blijven kijken zijn het perfectionisme en de concentratie waarmee de film gemaakt is. Ook lang nadat het lachen je voor de tigste keer is vergaan. Dan pas zie je hoe briljant Sacha Baron Cohen is. Omdat je eigenlijk moet huilen om de aandoenlijke eenzaamheid die uit elke porie van zijn uitgestreken gezicht zweet. Net zoals om de beste Chaplin-grappen.

Dana Linssen