Ons indiaantje 3

Ik was onaangenaam getroffen door de uitspraken van Frank Westerman over prof. dr. J. P. Kleiweg de Zwaan in zijn artikel. Hierin wekt Westerman de suggestie als zouden het onderzoek en het gedrag van Kleiweg de Zwaan antisemitisch en zelfs pro-nazi zijn geweest. Ik heb mijn grootvader goed gekend: hij was geen antisemiet en heeft nooit op enige wijze getracht de rassenleer van de nazi`s van wetenschappelijke onderbouwing te voorzien. Zijn enige zoon trouwde in 1939 met een joodse vrouw, mijn moeder.

Over de reden waarom hij in 1939 plotseling ontslag nam, waarover het artikel rept, kan ik kort zijn: hij was bijna 65 jaar en vond het tijd om met pensioen te gaan. Het is begrijpelijk dat, in reactie op de Tweede Wereldoorlog, de fysische antropologie een beladen karakter heeft gekregen, doch Kleiweg de Zwaan bedreef in zijn tijd een wetenschap in lijn met de traditie en volgens indertijd aanvaarde methoden. Kleiweg de Zwaan was in zijn tijd een gerenommeerd hoogleraar, de eerste antropoloog in Nederland, geëerd met een aantal onderscheidingen waaronder Ridder in de Nederlandse Leeuw.

Overigens is de fysische antropologie thans niet meer zo`n dode wetenschap als Westerman doet vermoeden, gelet op de oratie van prof.dr. G.J.R. Maat bij de aanvaarding van zijn ambt van hoogleraar in de anatomie, en in het bijzonder de fysische antropologie aan de Universiteit Leiden in december 2003.