ING Bulgarije sponsort website over Europees Machu Picchu

‘Barbarians. Burnt. The Holy City’. Op een berg in Zuid-Bulgarije ligt een opvallende toeristenattractie van zesduizend jaar oud die is ontsloten, met dank aan de ING in Sofia.

De spectaculairste toeristenattractie van Bulgarije staat niet in de reisgidsen. Het asfalt van de toegangsweg ligt er pas sinds kort en de net geplaatste kassa’s zijn nog onbemand. Er staat zelfs geen hek om de ruïnes van Perperikon, heligdom van de Thraciërs en mogelijk ooit hoofdstad van een groot rijk. En toch moet het hier, aan de voet van het Rodopigebergte in Zuid-Bulgarije, al een jaar of zes- tot acht duizend zo liggen.

Merkwaardig dat het communistische bewind in Bulgarije wel de toeristische mogelijkheden van de Zwarte Zee had herkend, maar niet die van Perperikon, een spectaculaire combinatie van natuurwonder, tempel en burcht. Machu Picchu in Peru is groter en bijzonderder, maar het vrij en zonder andere toeristen kunnen rondlopen in Perperikon maakt het verschil bijna goed, althans in de winter.

Daar zal binnenkort wel verandering in komen. Nu worden we nog verwelkomd door een eenzame parkeerwachter, die bij wijze van toegangsprijs een euro voor de plek op het lege terrein vraagt. Een man die sinaasappelkistjes bij wijze van stalletje op z’n brommer naar boven heeft gebracht, verkoopt voor nog eens 2,50 euro een glimmende kaart van Perperikon, waar op de achterkant professor Nikolai Ovtsjarov uit Sofia in ronkend Engels uitlegt wat er te zien is en wat we daarbij zouden moeten voelen: „After the walk around the fantastic palace we think that nothing can impress us now, but only 30 meters upwards we see that we were wrong.”

Toch wel handig, die kaart, om een beetje te weten waar je heen moet klauteren en wat er ongeveer te zien is. Meer houvast en nauwkeurigheid biedt de Perperikon-website (www.perperikon.bg) waar in het Engels en het Bulgaars uit de doeken wordt gedaan wat zeker is en wat speculatie.

Zeker is dat hier een orakel was, dat er wijn werd vervaardigd en dat vermoedelijk dus Dionysos werd vereerd. Ook werd in de akropolis boven het heiligdom later het christendom beleden, zoals blijkt uit het blootleggen door Ovtsjarov en zijn team van een vroegchristelijke basiliek.

Minder zeker is dat dit echt de hoofdstad van de Thraciërs was en nog minder kunnen we erop rekenen dat dit werkelijk het orakel van Dionysos was van de Bessiërs, zoals onder meer beschreven door Herodotus, met mensenoffers, vruchtbaarheidsrituelen en massaorgiën, ter ere van moeder aarde.

Dat orakel van Dionysos wordt in verband gebracht met een altaar, waar wijn op het vuur werd geplengd. De vlammen zouden hoog hebben uitgeslagen toen Alexander de Grote om raad vroeg, en drie eeuwen later de vader van Octavianus, de latere Romeinse keizer Augustus.

Het spreekt tot de verbeelding, als je op de in de rotsen uitgehouwen troon van koningen en priesters plaatsneemt en uitkijkt over de vlakte en een rivier waarin goud werd gevonden. Of over een natuurlijke trap naar de top van de burcht klimt, waar een door de wind verweerde Bulgaarse vlag wappert.

Dit kan een topattractie worden, skiën of wandelen in het Rodopigebergte en dan een bezoekje aan het wijnorakel. Dat is ook de hoop van het Bulgaarse ministerie van cultuur. Al ontbreken nog vele voorzieningen, zoals hotels, campings en restaurants, de geraffineerd vormgegeven website was een eerste stap in de richting van de marketing van Perperikon. Een clip met antiek aangeklede figuranten herinnert aan een de trailer van een Hollywoodspektakel. Een sonore stem leest de woorden op die levensgroot in beeld verschijnen: ..Barbarians. Burnt. The Holy City’’.

De website werd mogelijk gemaakt door sponsoring van ING Bulgarije. De Nederlandse financiële instelling, die hier zakelijke bankdiensten, pensioen- en levensverzekeringen aanbiedt, vindt het een vorm van corporate citizenship om Bulgaars cultureel erfgoed te helpen ontsluiten, om dezelfde redenen als in Nederland het Concertgebouworkest wordt gesponsord.

In Sofia wordt Rayna Tzvetkova, hoofd communicatie van ING Wholesale Banking (Bulgaria), nog steeds enthousiast als ze vertelt dat president Parvanov persoonlijk aanwezig was bij de lancering van de website. Maar ze laat ook foto’s zien van de festiviteiten ter gelegenheid van ING’s eerste tien jaar in Sofia. Als hommage aan de Bulgaarse kunstenaar Christo was de hele kantoorflat oranje ingepakt.

Christo, Le mystère des voix Bulgares, enkele middeleeuwse kloosters: er is maar een handvol namen waarmee de nieuwe lidstaat van de Europese Unie in het buitenland cultureel geïdentificeerd kan worden. Met een beetje goede wil zouden de legendarische dichter Orpheus en revolutionair Spartacus daar nog aan kunnen worden toegevoegd. Het moet wel raar lopen als Perperikon niet over enige tijd de lijst gaat aanvoeren.