Help, het tweede-albumsyndroom!

Alom wordt het ‘tweede-albumsyndroom’ gevreesd; die tweede kán eenvoudig niet zo goed klinken als de eerste waar ziel en zaligheid van de band in ligt. Geldt dat ook voor de populaire Arctic Monkeys?

Puntiger, wilder, sneller. Het tweede album van de Arctic Monkeys, Favourite Worst Nightmare , zal gedurfd en verrassend klinken. Althans - dat denken sommigen, op basis van berichten uit de Engelse muziekpers, slechte live-opnamen op YouTube en hints uit de platenindustrie. In hun optiek gaat het nieuwe album van de Arctic Monkeys, dat op 23 april verschijnt, niet gebukt onder het gevreesde ‘tweede-albumsyndroom’.

Dat syndroom doet zich voor bij succesvolle popgroepen en -artiesten. Onder druk van het succes van hun debuut hebben ze minder tijd en concentratie voor een opvolger. Die kán eenvoudig niet zo goed zijn als hun eerste, waarin ze hun hele ziel en zaligheid hebben gestoken.

Het is een ingebakken mythe in de popwereld; de opvolger van een succesvol debuut pakt per definitie minder sterk uit dan die eerste krachtsinspanning. Voorbeelden zijn er te over: The Strokes raakten na Is This It verstrengeld in het gekunstelde Room On Fire met veel minder indringende songs. Scissor Sisters volgden hun fris klinkende debuut op met het teleurstellende Ta-Dah. Bloc Party vertilde zich na een sterke eerste cd aan het topzware A Weekend In The City. Het Amerikaanse indiewonder Clap Your Hands Say Yeah pleegde commerciële zelfmoord door de tweede cd A Loud Thunder te beginnen met ontoegankelijke lo fi-herrie.

Veel schoolvoorbeelden van het ‘second album-syndrome’ stammen uit het new wave- en punktijdperk eind jaren zeventig. Patti Smith werd op een voetstuk gezet wegens haar debuut Horses, maar kwam toen met het afgeraffelde Radio Ethiopia. De groep Television volgde het briljante Marquee Moon op met het veel mindere Adventure en The Clash verloochende zijnpunkidealen door hardrockproducer Sandy Pearlman Give ‘Em Enough Rope op te laten poetsen.

Het latere Britpoptijdperk bracht enkele in het oog springende gevallen van ‘writers block’ na een sprankelend debuut aan het licht: The Stone Roses deden maar liefst vijf jaar over het teleurstellende The Second Coming en The La’s uit Liverpool slaagden er zelfs nooit meer in om de enorme belofte van liedjes als There she goes met een tweede album in te lossen.

Moet er inderdaad gevreesd worden voor de overlevingskracht van de Arctic Monkeys, die het afgelopen jaar in een ivoren toren van roem en rijkdom (zanger Alex Turner kocht onlangs zijn eerste Ferrari) hebben doorgebracht? Niet per definitie, want er zijn genoeg lotgenoten die onder vergelijkbare omstandigheden uitstekend bleven presteren. Razorlight scoorde haar grootste successen met een tweede album dat vorig jaar de hits In the morning en America voortbracht. Festivaltopper Kaiser Chiefs schudt op Yours Truly, Angry Mob met het grootste gemak weer net zo’n verzameling ijzersterke songs uit de mouw als bij de eerste kennismaking.

Er zijn voldoende signalen dat de Arctic Monkeys het zullen gaan redden. Drummer Matt Helders ging op drumles. Rapper Dizzee Rascal doet in tenminste een liedje mee. Maar anders dan bij het debuut zijn ze nu niet zo scheutig om songs en demo’s via internet prijs te geven. Vanavond, als de Arctic Monkeys optreden in de Amsterdamse Melkweg waar ze nummers van het tweede album zullen spelen, breekt het moment van de waarheid aan.

Hoe moeilijk dat tweede album ligt bij de luisteraar, weten we pas zes weken later.

Vanavond treden de Arctic Monkeys op in de Melkweg. Uitverkocht.