‘Een tandarts vulde gaatjes op het toilet’

Oud-directeur Haci Karacaer van de Turkse organisatie Milli Görüs verweert zich tegen beschuldigingen. „Er was niets stiekems aan.”

In het Turks heb je een verhaal met een bekend stripfiguur, zegt Haci Karacaer, bij wie op een gegeven moment wordt ingebroken. Ja maar, zeggen zijn buren, had je wel alles op slot? Heb je wel opgelet? Waarom heb je eigenlijk geen hond? Potverdorie, zegt de stripfiguur dan. Treft de dief geen blaam?

Zo is het ook met de Turkse organisatie Milli Görüs, zegt oud-directeur Karacaer. In de jaren negentig kwamen vertegenwoordigers van Turkse bedrijven aandelen verkopen aan Nederlandse Turken. Onder andere in moskeeën van Milli Görüs beloofden ze iedereen gouden bergen. Honderden mensen staken al hun spaargeld of leningen in deze islamitische fondsen, tot eind jaren negentig bleek dat al hun geld was verdwenen. Maar dan is Milli Görüs toch niet de dief, vraagt Karacaer.

Deze week bleek dat vijf Turken bij het Amsterdamse stadsdeel De Baarsjes bezwaar hebben aangetekend tegen de bouwvergunning van de Westermoskee. De Turkse vereniging Milli Görüs is al tijden bezig met woningcorporatie Het Oosten om deze moskee te realiseren op de plek in de Baarsjes waar jarenlang een oude garage gebruikt werd als gebedsruimte. Maar volgens de bezwaarmakers was het vooral „een illegaal wisselkantoor en ruimte voor bepaalde duistere bedrijven”.

Karacaer zucht. Natuurlijk weet hij van de mislukte beleggingen, al was het vóór zijn tijd als directeur. „De mensen stonden in de rij om te beleggen. Iedereen wilde wel veertig procent rendement. Met glimmende folders gingen die bedrijven Europa door.” En ja, in de moskeeën van Milli Görüs werd er ook volop ingeschreven. „In het begin ging het ook echt prima. Het was niet begonnen om mensen op te lichten.” En ja, het zou goed kunnen dat er ook mensen van Milli Görüs als vertegenwoordiger aandelen verkochten. Ze vroegen het hem ook. „Ze zochten mensen die een goed netwerk hadden. Er was ook niets stiekems aan.”

Maar nu zijn veel mensen boos op Milli Görüs. Jullie hebben toegekeken hoe wij zijn bestolen, zeggen ze.

Waarom heeft Milli Görüs die bedrijven hun gang laten gaan in de moskee?

„In het begin van de jaren '90 zag niemand er het kwaad van in. Het ging heel lang goed. In 1997 kwam er een brief van het hoofdkantoor in Keulen waarin gewaarschuwd werd voor de beleggingsfondsen. Dat is ook gezegd in vrijdagpreken. Ook moesten we geen zalen meer verhuren aan die bedrijven.”

En toch hebben heel veel mensen ook in de jaren daarna nog aandelen gekocht, ook in de Seliyem en Aya Sofia moskee, beide van Milli Görüs. Hoe kan dat dan?

„Die garage waarin de Aya Sofia moskee zat was wel 10.000 vierkante meter. Dan kun je toch nooit allemaal controleren wat daar gebeurt? Er was op een gegeven moment ook een tandarts uit Syrië die op het toilet gaatjes vulde. Die mensen kwamen later ook klagen over ontsteking, maar die hebben er toch zelf voor gekozen? Als iemand in een hoekje even snel tekent voor een aandeel, kun je dat dan vervolgens Milli Görüs kwalijk nemen?”

De reputatie van Milli Görüs is wel kapot. Ruzie over de Westersmoskee, een rechtszaak daarover. Geen vertrouwen meer tussen Milli Görüs en de woningbouwcorporatie over de bouw. Twijfel over de liberale koers van Milli Görüs. En nu verhalen over zwendel met aandelen.

„De ironie is dat de aandelenhandel een oud verhaal is. Het duikt nu weer op omdat het gebruikt wordt in een machtsstrijd. Maar met zwart geld heeft het niets te maken. De gewone mensen werden de dupe. Al dat andere gedoe rondom de Westermoskee is ook een ordinaire machtsstrijd. Het gaat om een miljoenenproject, waarvan iedereen de touwtjes in handen wil hebben. Maar er is geen echt leiderschap meer binnen Milli Görüs. Er heerst grote verdeeldheid.”

„Ik sluit niet uit dat een groep binnen Milli Görüs het straks zo zat is, al dat gedoe, en dat ze een hele andere kant opgaan. Die man die bezwaar heeft gemaakt en hier weer over begonnen is, werpt zich nu op als een soort Robin Hood. Milli Görüs was altijd de leidende organisatie in de Baarsjes, maar dat is door alle interne ruzies niet meer zo. Hij springt daar nu in.”

U heeft altijd hard gewerkt om van Milli Görüs een open organisatie te maken, gericht op de Nederlandse samenleving. Dat is nu voorbij?

„Tja, het is echt triest. Dit wordt intern verkocht als: de ongelovigen zetten ons in een kwaad daglicht. En zo kruipen ze weer in hun schulp. Dat is niet goed voor de intergratie.”