Wat kost Rembrandt per cm²?

Vijftig tot zeventig miljoen euro zou volgens schattingen Rembrandts schilderij van Catrina Hooghsaet moeten kosten als het met steun van de regering voor het Rijksmuseum wordt gekocht van de huidige Britse eigenaren. Hoe duur is dat in vergelijking met Rembrandt-schilderijen die de laatste decennia zijn verkocht?

Prijzen voor oude kunst hangen samen met het artistiek belang – een subjectief criterium –, de zeldzaamheid, de conjunctuur en marktomstandigheden. Maar een prijs per vierkante centimeter biedt een eerste, redelijk objectief vergelijkingsmiddel.

Het schilderij zou, zelfs als de prijs de geschatte ondergrens van 50 miljoen bedraagt, 4049 euro per vierkante centimeter kosten. En in dat opzicht niet de duurste Rembrandt die ooit is verkocht. Het portret van Aeltje van Uylenburgh, met 10.407 euro per vierkante centimeter, en Man in rode wambuis (10.663 euro per vierkante centimeter) waren zo bekeken veel duurder. Aeltje hangt nu als bruikleen in het Haagse Mauritshuis. Het door kunsthandelaar Otto Naumann doorverkochte Ovaal mannenportret hangt als bruikleen in een museum in Aken.

Achteraf blijken Haesje van Cleyburg (1.069 euro per vierkante centimeter) en vooral Dominee Wtenbogaert (576 euro per vierkante centimeter) echte koopjes. Overigens: bij de gegeven vierkante-centimeterprijs voor Catrina zouden de vier stroken die in 1715 van De Nachtwacht werden afgesneden, nu 298 miljoen euro kosten. Ongeveer de renovatiekosten van het Rijksmuseum.