Reis naar het einde van de macht

Het is misschien wel de best betaalde bijbaan van Nederland. Voorbestemd voor, op dit moment, slechts drie Nederlanders. En Rijkman Groenink heeft ’m te pakken – een commissariaat bij Shell. Minimale vergoeding: 102.000 euro per jaar.

De bestuursvoorzitter van ABN Amro krijgt, als de aandeelhouders er half mei mee instemmen, een positie in de zogeheten one tier board van Royal Dutch Shell. Als Britse vennootschap beschikt het olieconcern inmiddels over één hoofdbestuur waarin commissarissen (non-executives) én directieleden gezamenlijk zitting hebben. Groenink zal voormalig Akzo-topman Aarnout Loudon opvolgen.

Het is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk dat de bestuursvoorzitter nú met deze zware bijbaan komt. Zijn bank heeft het te verduren. Britse hedgefondsen willen dat ABN Amro zichzelf opsplitst of in de verkoop zet en de opbrengst aan de aandeelhouders uitkeert. Onder Groeninks leiding is er voor aandeelhouders nauwelijks rendement gemaakt, beweren de hedgefondsen TCI en Tosca.

De komende weken zal de strijd rond ABN Amro in alle hevigheid losbarsten. Eind april is de aandeelhoudersvergadering, waarin deze aandeelhouders hun eisen willen bespreken. Alle hens aan dek, zou je zeggen.

Eind 2002 zegde Cees van der Hoeven zijn commissariaten bij ABN Amro en KPN op om zich volledig op zijn eigen bedrijf Ahold te richten – dit was nog vóór het bekend worden van het boekhoudschandaal. In diezelfde tijd verklaarde Ad Scheepbouwer, bezig om KPN uit het slop te trekken, intensieve bijbanen voor topmannen van bedrijven in moeilijkheden tot taboe.

Groenink denkt er kennelijk anders over. Hij aanvaardde vorig jaar ook al een tijdrovend commissariaat bij SHV, het grootste familiebedrijf van Nederland, in handen van de familie Fentener van Vlissingen.

Of is er iets anders aan de hand? En is de prestigieuze benoeming voor Groenink een voorteken van een naderend afscheid bij ABN Amro? Shell is dol op het aantrekken van topmannen van andere multinationals als commissaris. Twee van hen stopten met hun hoofdfunctie, kort na hun benoeming bij Shell.

In juli 1996 trad Jan Timmer toe tot de raad van commissarissen; drie maanden later stapte hij op als president van Philips. Aad Jacobs werd op 1 januari 1998 commissaris bij Shell; een half jaar later trad hij af als baas bij ING.

Op basis van deze dunne statistiek zal Groenink 4,5 maand na zijn installatie bij Shell aftreden bij ABN Amro. Dat is op 1 oktober.

Philip de Witt Wijnen