Is een Duits anti-hakenkruis nu wel of geen hakenkruis?

De correcte omgang met nazisymbolen blijft in Duitsland een lastige aangelegenheid. Soms schiet de waakzaamheid tegen opleving van nationaal-socialistisch gedachtegoed een tikje door en krijgt de strijd tegen wederopstanding van het bruine gevaar absurde trekjes.

Het verspreiden van nazisymbolen, zoals het hakenkruis, is in Duitsland al sinds het midden van de jaren zestig bij wet verboden. Hoe strikt is dat verbod?

Linkse anti-fascisten strijden al jaren tegen de opkomst van extreemrechts door het dragen van een insigne met een hakenkruis in de vorm van een verbodsbord: een rond teken met witte achtergrond, een rode rand en een rode streep diagonaal over een zwart kruis. Ook zijn er producten in omloop waarop op andere wijze met het hakenkruis de draak wordt gestoken. Zoals een shirt waarop een grote laars het hakenkruis verbrijzelt en de afbeelding van een mannetje dat een hakenkruis in een vuilnisbak gooit.

Een hakenkruis is een hakenkruis en een verbod is een verbod, redeneerden rechters in Stuttgart vorig jaar en veroordeelden Jürgen Kamm (32), een uitgesproken anti-nazi-activist, tot een geldboete van 3.600 euro omdat hij producten had verkocht met doorgestreept hakenkruis. Het Landgericht was tegen de anti-nazi-symbolen omdat men bang was dat van de anti-fascistische producten een gewenningseffect uit zou kunnen gaan. De rechters wilden het taboe op het hakenkruis juist herbevestigen.

De anti-fascisten zouden extreemrechts in de kaart kunnen spelen, aldus de redenering. Het mannetje dat een hakenkruis in de vuilnisbak gooit zou men kunnen zien als een mannetje dat een hakenkruis úit de vuilnisbak vist.

In hoger beroep hebben advocaat én openbaar aanklager gisteren vrijspraak voor Kamm geëist. Ook volgens de openbaar aanklager is het niet goed denkbaar dat de anti-nazi-symbolen door extreem-rechts misbruikt zullen worden. Daarmee is vrijwel zeker dat de tekens worden toegestaan. Uitspraak is volgende week.