Waar zijn de mannen?

Het is Internationale Vrouwendag – en dat betekent een keur aan evenementen.

De organisatie hoopt saamhorigheid te kweken, „in plaats van de gebruikelijke competitiedrang tussen vrouwen.”

Wat zullen we eens doen? Deelnemen aan een workshop ‘Creatief op intuïtie’, naar een lezing ‘Sluiers en slipjes’, debatteren over het glazen plafond of kijken naar optredens van een naar keuze Angolese / Colombiaanse / Mexicaanse dansgroep? Inderdaad, het is vandaag Internationale Vrouwendag – en dat betekent een keur aan evenementen in heel Nederland, georganiseerd voor of door vrouwen.

Opvallend is het nogal softe karakter van de activiteiten – ze lijken veelal bedoeld voor een specifieke groep vrouwen, misschien spiritueel geïnteresseerde of seksueel vrijgevochten dames van een bepaalde generatie. Zodra vrouwenvraagstukken aan bod komen, zoals het aansnijden van discussies over ‘te weinig vrouwen in de top van het bedrijf’, zijn mannen nergens meer te bekennen. Zodat de festiviteiten sterk doen denken aan preken voor eigen parochie.

Het festival Women in Paradise, vanavond in het Amsterdamse poppodium Paradiso, wil dat patroon graag doorbreken: dus vroeg initiatiefneemster Marynka Nicolai aan televisieproducent Harry de Winter (man!) of hij gastheer wilde zijn. „Ik kan beter met vrouwen opschieten dan met mannen”, vertelt De Winter. Hij geeft toe dat hij pas kennis nam van het verschijnsel Vrouwendag toen hij gevraagd werd, maar is niet onverschillig: „Ik maak me sowieso overal druk over, ook hierover. We moeten blijven hameren op de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, juist in deze multiculturele samenleving.” Als co-producent van het theaterstuk Vaginamonologen weet hij dat er nog veel taboes doorbroken moeten worden. De Winter hoopt dat meer mannen zich melden op de vrouwenevenementen, misschien dankzij zijn eigen voortrekkersrol: „Die lesboactiviteiten en Afrikaanse trommelgroepjes maken zo’n dag te sektarisch”, hij hoopt dat mannen zich door hem meer welkom zullen voelen. Marynka Nicolai hoopt op dialoog tussen de seksen. En dat het publiek al even gemêleerd zal zijn als haar programma vanavond in Paradiso – met klassieke muziek, rock en schilderkunst – om saamhorigheid te kweken, „in plaats van de gebruikelijke competitiedrang tussen vrouwen.”

Voor de organisatoren van Women Inc, dat het hele jaar door elke week debatavonden houdt in een voormalig pakhuis in Amsterdam, moet de Vrouwendag een koud kunstje zijn. Ook vanavond komen prominente vrouwen, zoals oud-parlementariër Lousewies van der Laan en NRC-columniste Heleen Mees, een stelling verdedigen. „Het is absoluut geen geitenwollensokken- of lesbohappening. Dat zie ik terug in het publiek van hoogopgeleide, breed geïnteresseerde vrouwen”, zegt Afke Duinkerken van Women Inc.

Een kleinschaliger initiatief komt vanuit de ‘aandachtswijken’ in Amsterdam-west. EO-presentator Arie Boomsma is initiatiefnemer van het project Mijn wijk, mijn trots. Hij liet jongeren in probleembuurten een videoclip maken met de titel Samira, kom terug: over een zwanger meisje dat het ouderlijk huis moet verlaten en door haar omgeving ‘hoer’ wordt genoemd. Later blijkt dat ze is zwanger gemaakt door haar eigen oom. Vandaag, op Internationale Vrouwendag, wordt de clip gepresenteerd, en Boomsma is blij verrast door het thema: „Dat een aantal van die opgeschoten jongens kiest om op te komen voor zo’n meisje, vind ik heel bijzonder.” Hij wijst erop dat de gelijke rechten in achterstandswijken niet echt een issue zijn: „Islamitische meisjes ontwikkelen zich soms sneller, dan zijn jongens meer geneigd om terug te vallen op oude tradities. Er moet een generatie overheen.” Hoofddoekjes vindt hij geen gevaar voor emancipatie; Boomsma wijst op pittige vrouwen als Esmaa Alariachi, die samen met haar even brutale én gehoofddoekte zussen furore maakte in het tv-programma Meiden van Halal. Ter gelegenheid van de Vrouwendag organiseert zij zaterdag een ‘battle of the sexes’, waarin mannen en vrouwen het tegen elkaar opnemen in een kookwedstrijd, een quiz en debat. Over de emancipatie van moslimvrouwen kan ze kort zijn: „Wij moslima’s halen niet-moslima’s snel in; we zijn schrijfster, journalist, politica. En dat allemaal met hoofddoek: wat nou, onderdrukt?” Esmaa ziet zichzelf niet per se als nieuwe generatie feministe, of een rolmodel: „Er zijn veel meer islamitische vrouwen zoals ik. Alleen zoek ík de publiciteit op.” Ze vindt Vrouwendag nuttig om als vrouwen bij elkaar te komen en vindt het niet erg dat mannen vaak ontbreken: „Het is ook wel eens leuk om vrijer te kunnen praten over intieme zaken. Maar liever niet in een truttige setting, natuurlijk.”

Vier het vrouwzijn of discussieer over vrouwenvraagstukken in theaters en cultuurcentra. Bekijk het programma, geordend per stad, op www.vrouwendag.nl. De genoemde bijeenkomsten hebben hun eigen websites: www.women-inc.nl, www.womeninparadise.nl