Vroeg testen longkanker niet heilzaam

Screening van gezonde rokers en ex-rokers op longkanker heeft geen effect op de sterfte aan longkanker. Er worden wel drie keer zoveel kankers ontdekt, en tien keer zoveel mensen geopereerd.

Dat blijkt uit een onderzoek van Amerikaanse en Italiaanse longartsen onder ruim drieduizend rokers en ex-rokers zonder longklachten. De resultaten pleiten tegen een bevolkingsonderzoek voor longkanker, zoals nu wel bestaat voor borstkanker. Het onderzoek is gisteren gepubliceerd in het tijdschrift Journal of the American Medical Association.

Longkanker wordt nu meestal pas ontdekt als er klachten zijn. Dan is de kanker vaak al uitgezaaid en niet meer te genezen. Het zou dus goed zijn om longgezwellen in een vroeger stadium op te sporen. Dat kan met een zogenaamde spiraal-CT-scan bij mensen met een hoog risico op longkanker. Nu blijkt echter dat dit weliswaar resulteert in een groot aantal ‘kankerdiagnosen’, maar dat de sterfte niet afneemt. Er worden blijkbaar veel gezwellen gevonden die anders nooit tot problemen zouden hebben geleid.

De deelnemers aan het onderzoek ondergingen vier jaar achter elkaar een spiraal-CT-scan van de borst. Bij zo’n spiraal-CT-scan schuift de patiënt door een roterende bundel röntgenstralen, waarbij binnen één adempauze het hele borstgebied wordt gescand. Zo worden ook kleine gezwellen zichtbaar.

In Nederland wordt ook geëxperimenteerd met longkankerscreening. Drie jaar geleden heeft het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam in Nederland, België en Denemarken een studie opgezet onder 20.000 rokers en ex-rokers. Inmiddels blijkt dat driekwart van de met de CT-scan ontdekte longkankers in een vroeg stadium verkeert en goed behandelbaar is. In 2009 moet duidelijk worden of de sterfte aan longkanker hierdoor afneemt.

Een belangrijk verschil met het huidige onderzoek is dat de Rotterdamse studie een controlegroep kent, wat het resultaat betrouwbaarder maakt. De onderzoekers hopen op een daling van de sterfte met 20 procent. Of dat inderdaad lukt, is na de Amerikaans-Italiaanse resultaten twijfelachtig.