Onvervuld verlangen naar vervolgtelevisie

Gek dat Nederlandse programmamakers nog niet op het idee zijn gekomen. Televisie maken over hoe het mensen verging na hun televisieoptreden.

Bleven De Afvallers op gewicht? Werden deelnemers gelukkig na hun makeover? Is de burenruzie nog verder geëscaleerd na een optreden in De rijdende rechter?

Is het niet bedacht of is dit te waarachtig? Grote kans dat het laatste het geval is. Tv-makers zijn als de dood hun succesmythes door te prikken.

Ik kom erop omdat het Belgische Canvas ijzersterke vervolgtelevisie maakt. Met De film van mijn leven. Daarin worden mensen opgezocht die eerder diepgravend werden geportretteerd. Rond middernacht kan de oorspronkelijke VRT-documentaire worden teruggekeken. Zodat de kijker zich een avond lang – wat een weldaad! – kan verdiepen in het wel en wee van een boeiende, onbekende Belg.

Gisteren was het de beurt aan De Moeder van Georges T, in 1984 onderscheiden met de Prix Futura. Georges is een zwaar lichamelijk gehandicapte en autistische man van inmiddels 37 jaar oud. Zijn moeder heeft haar hele leven in dienst gesteld van zijn verzorging.

Dat leverde indringende televisie op. Hun symbiose was beklemmend. Een bewuste keuze, vertelde de moeder. Mijn doel, zei ze, is leven voor Georges. En dat heeft haar zoon zienderogen geholpen. Terwijl de hulpverleners hem de deur wezen, heeft zij het voor mekaar gebokst dat hij leerde lopen en aanraking kan velen. We zagen haar Georges onderstoppen toen hij nog puber was. Ze knoopte haar haren los en zette voorzichtig haar vingertoppen op de zijne. En wat gebeurde er? Nu, 23 jaar later, geeft hij af en toe een wangetje.

Het was een adembenemend portret. Dichtbij, integer en rustig gefilmd, zonder voyeuristisch te zijn. Kom daar eens om op de Nederlandse televisie.

Daar lijken human-interestprogramma’s geen tijd meer te nemen mensen gedegen neer te zetten. De makers zoomen liever in op emoties – snel, heftig, alles voor het effect. En voordat je het weet, geloof je de illusies die je krijgt voorgeschoteld.

Dat overkwam mij bij de De Reünie, de kijkcijferhit van de KRO. Een gouden formule die garant staat voor emotioneel vuurwerk. Want elke klas herbergt steevast een succesverhaal, iemand met een bijzondere hobby en een aan lager wal geraakt figuur die als verloren zoon wordt binnen gehaald.

Twee weken geleden was dat Gerrit Bouwmeester. Hij zat op de Christelijke LTS in Bovensmilde. Als politieagent raakte hij overspannen. Hij greep naar de fles en zwierf 20 jaar lang, vertelde hij, door de straten van Assen. De kijkers kregen zijn slaapstekjes te zien. En intussen vertelde hij honderduit, de ene anekdote nog sterker dan de ander. Over zijn blokhut in het bos, zijn overleden vrouw en de mensen die hij als agent had gered.

Was dit allemaal echt waar?

Presentator Rob Kamphues vroeg er niet naar. Mooi verteld, zei hij. En dat konden de kijkers alleen maar beamen. Totdat we drie dagen later de website raadpleegden. Veel van wat Gerrit te berde had gebracht, was nooit gebeurd. Dat schreven drie naasten, onder wie zijn dochter. En ze verweten de redactie slechte research. Maar het gaat de makers helemaal niet om de feiten. Op de website staat: „Het past ons niet om privézaken tot op het bot te checken.”

Bah!

Is dit het gevoel dat de KRO met de kijkers wil delen? Onwaarachtigheid?

Het wachten is op een onvervalst portret van Gerrit uit Assen.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen