Wij krijgen voorjaarsuitslag

Langere dagen, jonge eendjes: nrc.next plaatst het fenomeen ‘lente’ in het aardse bestaan (en daarbuiten).

Vandaag: het lichaam

De lente is niet eerlijk. De bomen krijgen blaadjes. De dieren krijgen kleine dieren. En de mens? Wij krijgen helemaal niks. Ja, kwaaltjes. Allergische reacties van het lichaam op de bloeiende natuur.

„Het bekendst is natuurlijk hooikoorts”, zegt Lex Goudswaard van het Nederlands Huisartsen Genootschap. „Slijmvliesirritatie door verschillende soorten gras- en boompollen. Dat begint al in februari. Per duizend mensen hebben daar zo’n 150 tot 200 mensen last van.”

Nog een seizoensgebonden ongemak: lentekriebels – maar dan in de vorm van rode, vreselijk jeukende bultjes. „Door een overdosis uv-straling op de eerste mooie lentedag”, aldus Goudswaard. „De bleke winterhuid is niet gewend aan zoveel zon. Laten we het maar ‘voorjaarsuitslag’ noemen.”

Verkoudheid en griep liggen ook nog op de loer. „Het hoogtepunt ligt nu, aan het eind van de winter. Er is echt een griepgolf. Aan onze afweer ligt het niet, die is het hele jaar door hetzelfde. Maar mensen hokken de hele winter samen in kleine ruimtes. De kans op besmetting is groot.”

En voorjaarsmoeheid? „Onzin.” Voor de koppeling moeheid-jaargetijde is geen enkel wetenschappelijk bewijs, aldus Goudswaard. „Andersom is een gevoel van nieuwe energie in de lente ook niet te verklaren. Opgewonden word je ook van salarisverhoging of trouwplannen. Er is wel beperkt bewijs voor het effect van lichttherapie bij ‘winterdepressie’.”

Onze biologische klok tikt rustig verder. Die maakt maar één sprongetje deze lente. Op 25 maart als de klok een uur vooruit wordt gezet voor zomertijd. „Je krijgt een soort mini-jetlag”, zegt hoofddocent genetica Bert van der Horst van het Erasmus Medisch Centrum. „Het herstel duurt één dag per uur tijdsverschil.” Zoiets als een enkeltje Schiphol-Heathrow, dus. Dat is alles.

Conclusie: de vroegere aapmens is geëvolueerd tot een vatbaar huisdier. In de lente komt de natuur tot leven – wij sukkelen gewoon door.

Of niet? Volgens hoogleraar humane energetica Klaas Westerterp van de Universiteit Maastricht is de mens in de zomer wat actiever en gemiddeld lichter dan in de winter.

Twee hele kilo’s lente.