Toneelstuk over Judas mist goed verhaal

Toneel: Judas van Lot Vekemans door MAM. Gezien: 2/3 Toneelschuur, Haarlem. Tournee t/m 24/4. Inl: 051-433956 en www.stmam.nl

Hij is een bijbelfiguur en moderne mensen zouden dat wel eens saai kunnen vinden. Daarom doet Judas in de naar hem vernoemde toneelmonoloog van alles om het publiek te vermaken. Hij balanceert met een glas water op zijn voorhoofd, hij vertelt sappige moppen en spreekt de eerste rij rechtstreeks aan.

De monoloog van toneelschrijfster Lot Vekemans over Jezus’ minst populaire discipel is opgebouwd als een show. Een show van een cabaretier tegen wil en dank, een show van een ernstige man die iets recht wil zetten. Hij verried Jezus niet om het geld. Hij was niet bezeten door Satan. Hij vervulde een noodzakelijke functie. Zonder hem zou Jezus’ verhaal nooit zijn geschreven.

Nieuw is die visie niet. Er is altijd al een stroming in het christendom geweest die Judas als een pion in een goddelijk plan beschouwde. Er is zelfs een stroming die Judas als oorzaak van de reddende kruisdood van Jezus vereert. En in het onlangs openbaar gemaakte Evangelie van Judas wordt de volgeling met een lichtende ster vergeleken. Vekemans kiest zonder meer partij voor al die apologeten en dat is jammer. Haar Judas zou een spannender personage zijn als ook zijn negatieve kanten aandacht kregen.

Nu maakt de schrijfster zich er gemakkelijk vanaf: ze geeft de schuld aan de anderen. De humor uit het begin van de show moet ons ontvankelijk maken voor die schuldtoewijzing. Allemaal lafaards zijn wij – maar ik voel me niet aangesproken. Wat kan ík aan Jezus’ dood doen? Draag ík de haat, de woede, de angst en het wantrouwen dat volgens Judas en Vekemans onze tijd kenmerkt?

Lot Vekemans gaat door voor een grote belofte. Voor haar nog prille oeuvre kreeg ze een belangrijke toneelschrijfprijs en haar stuk Zus van was in de vertolking van Elsie de Brauw imposant. Maar Judas bevat te veel terzijdes, te veel commentaar, te veel reflectie. Wat ontbreekt is een goed verhaal. Een verhaal met details om onze vermeende medeplichtigheid te illustreren.

Acteur Han Kerckhoffs doet zijn best. Hij houdt zich in als Judas nadenkt en schreeuwt als Judas lijdt. Hij en regisseur Allan Zipson hebben beslist smaak. Nou nog een krachtiger tekst.