Tijdschrift tegen vervlakking

Dertig jaar na het laatste nummer wordt cultureel tijdschrift Hollands Diep nieuw leven ingeblazen. Bekende auteurs buigen zich over kunst en literatuur in Nederland.

Onder de slogan ‘De beste pennen, de scherpste meningen en het mooiste beeld’ lanceert uitgeverij de Weekbladpers vandaag het culturele tijdschrift Hollands Diep. Of liever: herlanceert, want onder dezelfde titel bestond het blad al tussen 1975 en 1977.

Robbert Ammerlaan, directeur van uitgeverij De Bezige Bij, nam het initiatief het blad nieuw leven in te blazen. De concerndirectie van zijn uitgeverij, Weekbladpers Groep, werd enthousiast en benoemde hem tot hoofdredacteur.

Het nieuwe Hollands Diep verschijnt in 2007 vier keer en in 2008 zes keer. De vroegere versie verscheen eens in de veertien dagen. Maar Hollands Diep nieuwe stijl is wel uitbundiger opgemaakt en met rond de 150 glanzende pagina’s aanzienlijk dikker dan de oude editie.

De nieuwe versie beperkt zich bovendien niet tot literatuur en aanverwanten, het bevat artikelen over kunst en cultuur in de breedste zin van het woord.

In het eerste nummer staan bijdragen van onder onderen Donna Tartt, Nelleke Noordervliet, Rascha Peper, Bas Heijne, Elsbeth Etty, Paul Witteman, Hans van Mierlo, Youp van ’t Hek en Kees van Kooten. Ook bevat het een briefwisseling tussen Gerard Reve en Willem Frederik Hermans onder de kop „Verscheur deze brief. Ik vertel veel te veel”.

De makers van de nieuwe versie van Hollands Diep verbaasden zich erover dat er in Nederland geen blad bestaat dat geheel gewijd is aan kunst en cultuur.

„Wij besteden aandacht aan alle kunstcategorieën, dus ook mode, design, architectuur, muziek en fotografie en combineren dat met goede opiniërende stukken uit binnen- en buitenland”, aldus hoofdredacteurt Ammerlaan.

„Bij Hollands Diep vind je onder één dak auteurs die je elders niet gauw samen zult tegenkomen.” Ammerlaan verwacht onder meer bijdragen van Woody Allen, John Coetzee, David Remnick van The New Yorker, de historicus Tony Judt en de schrijfster A.M. Homes. „Het moet een echt auteursblad zijn en zich onderscheiden van bladen die alleen maar oppervlakkig flirten met cultuur. Cultuur is het hart van ons blad.”

Ammerlaan wil tegenwicht bieden aan het vervlakkende aanbod in de media: „Buitenlandse auteurs die op bezoek komen, zijn altijd stomverbaasd als blijkt dat hier geen boekenprogramma op tv is. Ze vinden dat schandelijk voor een beschaafd land. Tegelijk zijn we een belangrijk exporteur van formats als Big Brother. Die vervlakking geldt voor onze hele cultuur, en is ook zichtbaar in de tijdschriftenbranche. Je hebt La Vie en Rose, dat flirt met de literatuur, maar een blad dat de uitbundigheid van Vanity Fair combineert met de kwaliteit van The New Yorker heeft niemand hier ooit van de grond gekregen.”

Dat Hollands Diep dertig jaar geleden ten onder ging, wijt Ammerlaan aan de nogal eenzijdige aandacht voor literatuur, de moeilijk vol te houden frequentie, de weinig sprankelende opmaak van het binnenwerk op grauw krantenpapier en „het gehannes met uitgevers”. Bovendien kwamen destijds de culturele bijlagen in de kranten op, die uitgroeiden tot serieuze concurrenten van het culturele tijdschrift.

Het nieuwe Hollands Diep wil zich als een glossy presenteren. Van het eerste nummer worden tachtigduizend exemplaren verspreid; de hoofdredacteur zou al tevreden zijn met een oplage van vijftigduizend. „Dat moet te doen zijn. Er is een lezersgroep met behoefte aan inhoud en kwaliteit.”

Ammerlaan denkt niet dat Hollands Diep Vrij Nederland gaat beconcurreren, ook een uitgave van Weekbladpers: „Vrij Nederland is een opinieweekblad en verschijnt vijftig keer per jaar. Dit wordt een totaal ander blad. Verleidelijk, lichtvoetig, met meer ruimte voor tekst en beeld.”

De hoofdredacteur waakt er voor dat er niet te veel eigen auteurs in staan. „Bij de uitgeverij zit veel literair talent. Het ligt voor de hand dat je daarvan gebruikmaakt, bijvoorbeeld met de keuze voor Tommy Wieringa als columnist.

,,Maar je kijkt natuurlijk ook naar buiten. Van de 44 medewerkers van het eerste nummer hebben er maar twaalf banden met De Bezige Bij. Ik kreeg ook veel spontane aanmeldingen van auteurs. Dat zegt wel iets over de legendarische klank van het oude Hollands Diep. Destijds werkten alle bekende schrijvers van die tijd mee.”

Anders dan in het verleden brengt Hollands Diep nu ook essays over politieke en maatschappelijke onderwerpen. Ammerlaan zegt: „Ik geloof dat er een voedingsbodem is voor een omgekeerde beweging: tégen de ontlezing.”

Meer over het eerste nummer op hollandsdiep.nl