Optieschandaal in top van Blackberry

De president-commissaris van de producent van de Blackberry legt zijn functie neer na een schandaal rond het antedateren van opties.

Jim Balsillie, het brein achter het succes van de Blackberry, is van zijn voetstuk gevallen. De president-commissaris van Research in Motion, de Canadese producent van de populaire mobiele telefoons waarmee je ook kunt e-mailen, nam gisteren ontslag als toezichthouder bij het bedrijf naar aanleiding van een schandaal rond het antedateren van aandelenopties. Hij blijft wel co-voorzitter van de raad van bestuur. Tegelijkertijd corrigeerde de producent van de Blackberry zijn financiële resultaten sinds 2004 met 250 miljoen Canadese dollar (162 miljoen euro).

Het grootste technologiebedrijf van Canada maakte dit gisteren bekend na een intern onderzoek naar het optieschandaal, dat zeven maanden heeft geduurd. De producent van de Blackberry, die de afgelopen jaren is gegroeid tot een miljardenbedrijf, heeft volgens een onafhankelijke commissie verkeerde datums opgegeven bij tweederde van de toegekende aandelenopties sinds begin 2002. Bewijs van „opzettelijke misleiding” is daarbij niet gevonden.

„Het is onder mijn toezicht gebeurd, ik ben verantwoordelijk”, zei Balsillie, die veelal beschouwd wordt als de architect van het fenomenale succes van het bedrijf. Balsillie weet de boekhoudingfouten aan de snelle groei van het bedrijf, dat evenals vele anderen gebruik maakte van aandelenopties om toppersoneel aan te trekken en vast te houden. Antedateren moet daarbij zorgvuldig worden gerapporteerd, en dat is bij Research in Motion niet gebeurd. „Je groeit zo snel dat je bijna niet genoeg aandacht besteedt aan de praktijken van goed ondernemingsbestuur als zou moeten”, erkent Balsillie.

Research in Motion is een van de bekendste bedrijven in Noord-Amerika dat verwikkeld is geraakt in ophef over de praktijk van het antedateren van aandelenopties voor zakelijke bestuurders en toplieden. Bij die boekhoudpraktijk worden de opties (rechten om aandelen te kopen tegen een vastgestelde prijs) achteraf gedateerd op een dag dat de aandelenprijs laag was, zodat de koerswinst hoger uitvalt. De Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) onderzoekt antedatering bij ongeveer 130 bedrijven. Computerproducent Apple kwam vorig jaar om een soortgelijk schandaal in het nieuws, topman Steve Jobs overleefde de crisis.

In het geval van Research in Motion blijft Balsillie wel aan als co-bestuursvoorzitter van het bedrijf, een positie die hij al lange tijd deelt met Mike Lazaridis, uitvinder van de Blackberry. Ter verzachting van het slechte nieuws kondigde Research in Motion gisteren aan dat het in het afgelopen kwartaal ruim een miljoen nieuwe gebruikers heeft verworven – een nieuw kwartaalrecord.

Financiële analisten, dol op het aandeel Research in Motion en zelf veelal verslingerd aan de Blackberry, leken het bedrijf de optiekwestie naar aanleiding van het zelfonderzoek dan ook te vergeven. Het aandeel gaf minder dan 1 procent prijs op de aandelenbeurs van Toronto. „Het is een goede zet, die leiderschap en verantwoordelijkheid aangeeft, aldus David Anderson, expert op het gebied van ondernemingsbestuur. „Het aanblijven van Balsillie als topman is goed voor de prestaties van het bedrijf, maar tegelijkertijd tonen ze aan dat ze goed bestuur serieus nemen.”

Anderen maakten uit de herschikking aan de top van het bedrijf op dat het Research in Motion volwassen is geworden. Zoals steeds meer de norm is, wordt de positie van president-commissaris bij grote ondernemingen niet bekleed door dezelfde persoon als voorzitter van de raad van bestuur. Het bedrijf is van plan twee nieuwe commissarissen te benoemen.