‘Meer leden als lenen gratis is’

De Openbare bibliotheek van Zoetermeer wil gratis worden. De bibliotheek verwacht zo meer leners te kunnen trekken. Morgenavond discussieert de gemeenteraad van Zoetermeer over de plannen, die waarschijnlijk enkele tonnen gaan kosten.

De Zoetermeerse bibliotheek verwacht met het gratis lidmaatschap meer mensen te bereiken. „Bovendien hebben Nederlanders recht op vrije nieuwsgaring”, aldus directeur Theo Mast.

Al eerder werd de bibliotheek in Zoetermeer gratis voor jongeren tot 17 jaar, zoals ook het geval is bij verscheidene andere openbare bibliotheken in Nederland, zoals die van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Gouda. Dat is een groot succes volgens de directeur. „Het ledenaantal van jongeren is bij ons door die maatregel in 2006 van 1900 naar 2600 gestegen.” Ook door internettoegang gratis te maken kan er volgens Mast veel aan klantenbinding worden gedaan. „Het is een beetje vreemd dat je bij ons wel gratis de krant kunt lezen, maar niet gratis het net op kunt.”

Gratis bibliotheken zijn in Scandinavië al een groot succes. Daar wordt een participatie van 80 procent bereikt, terwijl hier nog geen 20 procent van de bevolking van de grote steden lid is.

De Vereniging van Openbare Bibliotheken juicht het initiatief toe „vanuit een cultuurmaatschappelijk perspectief”, aldus woordvoerder Stephan de Vilder. Maar volgens hem staat het niet bij voorbaat vast dat een gratis bibliotheekvoorziening meer leden trekt. „De drempel om lid te worden is al laag”, zegt De Vilder. De Vilder ziet meer in betere dienstverlening om klanten te trekken. „Door een hogere contributie zouden leden boeken bij voorbeeld ook na sluitingtijd kunnen halen of brengen.”

Bibliotheken hebben de afgelopen jaren hun activiteiten toch al uitgebreid en ontwikkelen zich steeds meer tot brede culturele centra. In Nederland zijn ruim 4 miljoen mensen lid van een bibliotheek. Het aantal loopt licht terug, ondanks toename van de subsidie.