Comedian Harmonists

„In de tijd van de Weimar Republiek waren de Comedian Harmonists beroemder dan de Beatles in de jaren zestig. De groep was in 1928 opgericht door de Berlijnse tenor Harry Frommermann en werd zeven jaar later verboden door de Reichskulturkammer. De tijdig op de vlucht geslagen joodse zangers formeerden nieuwe groepen in Amerika, en de arische leden deden dat in eigen land. Maar het niveau van het originele close harmony-ensemble werd nooit meer geëvenaard. Wij hebben elkaar gevonden in ons enthousiasme voor de Comedian Harmonists, en we proberen hun repertoire op een zo hoog mogelijk niveau te zingen. Maar ook met veel humor en Schmalz.”

‘Stil’ luidde het thema van het Grachtenfestival 2005. Directeur Alma Netten vroeg tenor Marcel Reijans om het door de nazi’s opgelegde zwijgen van de Comedian Harmonists te doorbreken. Reijans benaderde vijf collega-zangers en een pianist, en formeerde Frommermann. Peter Blok ensceneerde het programma ‘De Stilte aan Stukken’, waarin Frommermann met veel allure oude hits als Mein kleiner Grüner Kaktus en Wir sind von Kopf bis Fuss auf Liebe eingestellt nieuw leven inblies. Zó succesvol was de première, dat Frommermann direct werd uitgenodigd voor het Koninginneconcert 2006 op Paleis Noordeinde. Deze maand gaat Frommermann voor het eerst op tournee .

Reijans: „De nummers van de Comedian Harmonists zijn tijdloos. Het is goudeerlijke muziek die iedereen aanspreekt, ook mensen die niet van klassiek of jazz houden. Het klinkt allemaal heel gemakkelijk en ongecompliceerd, maar het is razend lastig om te zingen. De kunst is dat niet te laten horen.

„Voor hun eerste optreden hadden de Comedian Harmonist zich zes maanden in een nachtclub opgesloten om te oefenen. Wij repeteerden gewoon op het Conservatorium van Amsterdam, maar ook wij hebben ons kapot gestudeerd. Want het moet perfect zijn, anders werkt het niet. Tegelijkertijd proberen we alles ook recht uit het hart te zingen, zonder opsmuk en zonder overdreven gedoe. Er moet vooral beleving inzitten.

„Bij close harmony gaat het om de juiste mix tussen stemmen en persoonlijkheden. Pas als dat klopt, valt alles op zijn plaats. Daar is meer voor nodig dan steriele perfectie, want als alle drieklanken zuiver zijn en elke ‘d’ en ‘m’ op de juiste plek zit, klinkt het nog steeds oersaai. Daarom werken we hard aan de verfijning, zodat het contrast tussen de pretentieloosheid van de teksten en die ongelooflijke muzikale complexiteit optimaal tot uitdrukking komt.

„We zijn inmiddels met drie tenoren, waarvan Jeroen de Vaal en Jan-Willem Schaafsma elkaar steeds afwisselen. Baritons Matthijs van de Woerd en Jan Willem Baljet, bas Martijn de Graaf Bierbrauwer en pianist David Bollen doen mee vanaf het begin. We zijn echt een jongensclub, maar we houden wel van dames en we zingen geen renaissancemuziek.

„Het is enorm lastig om onze agenda’s op elkaar af te stemmen, want we zingen allemaal ook opera, liederen, oratorium en koor in alle denkbare stijlen. Frommermann vergt veel tijd en concentratie, maar de muziek vrolijkt iedereen op.”

Concerten: 7/3 Groningen; 8/3 Kerkrade; 10/3 Utrecht; 11/3 Amsterdam. Inl.: www.frommermann.nl