China presenteert de wereld zijn vooruitgang ‘Rechtssysteem China moet nog worden ontwikkeld’

Vanochtend is in Peking de jaarlijkse zitting begonnen van het Chinese parlement. China’s problemen domineren de agenda.

Peking, 5 Maart. - Het Plein van de Hemelse Vrede is bedekt met een dik pak sneeuw. Op de trappen van de Grote Hal van het Volk poseren leden van China’s minderheidsgroepen in traditionele klederdracht. Een man uit Binnen-Mongolië draagt een lang zijden gewaad, hij gaat uitgelaten op de foto met een collega uit Tibet.

Zo begon vanochtend, bijna in de sfeer van een vrolijke reünie , de jaarlijkse plenaire zitting van het Volkscongres, het door de communistische partij gedomineerde parlement van China. Bijna drieduizend afgevaardigden uit alle delen van het land zijn daarvoor naar de hoofdstad afgereisd. Vanochtend werden ze in glimmende zwarte auto’s en in speciale bussen het Plein van de Hemelse Vrede opgereden.

De parlementariërs zijn niet rechtstreeks door het volk gekozen. Echte macht hebben ze niet – die is in handen van de communistische partij. Maar toch is de jaarlijkse zitting van het Volkscongres een serieuze aangelegenheid. De leiders van het land grijpen de bijeenkomst aan om voor het oog van de buitenwereld de balans op te maken van China’s vooruitgang en om nieuwe regeringsplannen te presenteren.

Onverdeeld positief is die balans allerminst – ondanks de economische groei van rond de 8 procent dit jaar, die premier Wen Jiabao vanochtend in zijn openingstoespraak (van twee uur en een kwartier) voorspelde.

Net als in de afgelopen jaren somde hij ook de grote problemen op waarmee China wordt geconfronteerd: de groeiende welvaartskloof tussen stad en platteland, de wijdverspreide corruptie onder ambtenaren en partijfunctionarissen, de vernietiging van het milieu en het ontbreken van minimumvoorzieningen voor de grote massa van boerenmigranten die met hun wegwerparbeid China’s economische wonder tot stand hebben gebracht.

Premier Wen hield de afgevaardigden voor dat „de kwaliteit én efficiency van China’s groei enorm moeten worden verbeterd”. Enerzijds moet de welvaart eerlijker worden verdeeld opdat „alle mensen profiteren van de vruchten van hervorming en ontwikkeling”. Anderzijds moet veel meer inspanning worden geleverd om energie te besparen en milieuvriendelijker te produceren. Alleen dan kan China’s groei duurzaam zijn.

Om te onderstrepen hoe groot de problemen zijn, schreef premier Wen vorige week nog een artikel in het Volksdagblad. Daarin zette hij uiteen dat China nog steeds verkeert „in de eerste fase van het socialisme”.

Vervolg VOLKSCONGRES: pagina 14

VOLKSCONGRES

‘Rechtssysteem China moet nog worden ontwikkeld’

Vervolg van pagina 1

China zal nog lang een onwikkelingsland blijven dat de strakke regie behoeft van de communistische partij, aldus de premier. „Zolang in China corruptie en sociale onrechtvaardigheid bestaan, is het socialisme nog niet volwassen”, aldus Wen.

Professor Hu Xingdou, hoogleraar sociologie aan het Instituut voor Technologie van Peking, is het daar wel mee eens. „China is nog lang niet zover als in het buitenland wordt aangenomen”, zegt hij. „Om duurzame groei vol te houden moet het rechtsysteem verder worden ontwikkeld. Tegelijkertijd vormt de groeiende kloof tussen arm en rijk een grote bedreiging voor de interne stabiliteit in het land. Dat zijn gigantische uitdagingen. Om daar uit te komen, heeft het land tijd nodig. En het buitenland moet geduld hebben.”

Om de groei evenwichtiger verdelen, pakt de regering – ook niet voor het eerst – met een aantal stimuleringsmaatregelen uit. Zo moeten deskundigen naar het platteland worden gestuurd, wordt de belastingdruk voor boeren verlicht, wordt meer geld uitgetrokken voor gezondheidszorg en onderwijs, en wordt een begin gemaakt met het opzetten van een stelsel voor sociale zekerheid.

In totaal zullen de uitgaven voor het platteland dit jaar met 15,3 procent stijgen, rekende premier Wen voor. Dat is meer dan de voorspelde algemene groei, maar minder dan de aangekondigde stijging van defensie-uitgaven met 18,8 procent.

Een van de afgevaardigden op het Volkscongres is Chu Zhuang, hoogleraar aan de Universiteit van Hubei in Wuhan. Hij noemt onderwijs het belangrijkste onderwerp waarover de komende dagen in de Grote Hal van het Volk wordt gesproken. En, zegt hij gehaast als hij de trappen oploopt: het is van groot belang dat de wetgeving op economisch gebied wordt hervormd.

Professor Chu doelt onder andere op het voorstel de vennootschapsbelasting voor Chinese en buitenlandse bedrijven gelijk te trekken.

Ook prominent op de agenda van de Volkscongres staat het baanbrekende wetsvoorstel om particulier eigendom in China wettelijk te beschermen. Aanvaarding van die wet zou een breuk betekenen met het beginsel dat alle eigendom in handen is van de staat. Dat is sinds 1949, het jaar waarin de Volksrepubliek China werd gesticht, de hoeksteen van de staat.

Geen wonder dat de afgelopen jaren fel is gediscussieerd over het wetsvoorstel. Twee jaar geleden werd het nog van tafel gehaald. Met name oude marxisten zijn er tegen. Zij vinden dat de staat de plicht heeft de zwakkeren in de samenleving te beschermen tegen de verrijking door de nieuwe kapitalisten. Door het toestaan van privé-eigendom krijgen grootkapitalisten uit binnen- en buitenland te veel macht, vrezen ze. De Russische oligarchen zijn hun schrikbeeld.

Ook nu zullen deze argumenten weer worden gehanteerd. Maar voorstanders van de wet zeggen dat juist ook de gewone man meer kansen krijgt als hij weet dat zijn eigendom wettelijk wordt beschermd. Goede economische ontwikkeling is niet mogelijk zonder zo’n eigendomswet, zeggen ze.