‘Ik doe alles voor een journalist’

Aandacht krijgen voor de provinciale verkiezingen is lastig. Met de VVD mee op campagne in Noord-Holland. „Staat dat niet te poenerig, een helikopter?”

Met een slagroomtaart in een kartonnen doos staat Ton Hooijmaijers bij een ingang van het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Hij is lijsttrekker voor de VVD in Noord-Holland en vandaag, 14 februari, voert de partij campagne. Op de trui van Hooijmaijers staat: Kies VVD. Ook Ruben Vis, lid van Provinciale Staten in de provincie Noord-Holland, is erbij.

De taart is bestemd voor vrijwilligers die patiënten begeleiden in het ziekenhuis. Omdat zij zulk goed werk doen. Maar het is rond het middaguur, en Ruben Vis krijgt te horen dat de vrijwilligers er alleen ’s morgens zijn. Dan schreeuwt een langslopende man naar de VVD’ers: “Zakkenvullers, maak dat je wegkomt.” Ton Hooijmaijers haalt zijn schouders op. “Als er PvdA op mijn trui had gestaan, had hij hetzelfde gezegd.”

Ze besluiten een taart te geven aan medewerkers van de EHBO, maar een boze communicatiemedewerkster verschijnt bij de ingang. Waarom heeft de VVD zich niet aangemeld, wil ze weten. „Jullie kunnen hier niet zomaar naar binnen lopen.” Als het is uitgelegd, wil ze wel meedenken. „Gek, ik associeer de VVD helemaal niet met zorg.” De VVD’ers mogen nog een taart geven aan twee ambulancebroeders. Stemmen levert het in Noord-Holland niet op. De ene broeder stemt al jaren VVD, in een andere provincie: Flevoland. De ander stemt helemaal niet, omdat „ze toch nooit doen wat ze beloven”.

De provincie heeft een imagoprobleem. Bij de vorige provinciale verkiezingen in Noord-Holland stemde 45 procent van de kiesgerechtigden. Voor landelijke verkiezingen schommelt dat percentage rond de tachtig. Burgers kennen de politici uit hun provincie niet, en weten ook niet wat de provincie eigenlijk doet.

De VVD is maanden geleden al begonnen met de voorbereiding van de campagne. Een ingehuurde artdirector denkt mee. Op een donderdagochtend in januari bespreekt het campagneteam het plan om met Mark Rutte in een helikopter door de provincie te vliegen. Dan kunnen zoveel mogelijk gemeenten worden bezocht: Noord-Holland heeft er 61. „Staat dat niet te poenerig, een helikopter?”, vraagt artdirector Jacco Italiaander zich af. Maar campagneleider Nancy Burger zegt: „Rita (Verdonk, red.) heeft het ook gedaan. En haar heeft het ook geen kwaad gedaan.”

Ze bekijken de foto’s die ze misschien in de campagne willen gebruiken. Lijsttrekker Ton Hooijmaijers bij een landingsbaan op Schiphol, Ton Hooijmaijers op de kinderboerderij in het Amsterdamse Bos. En Ton Hooijmaijers met zijn vrouw en kinderen in de huiskamer. Dat laatste foto zit erbij, zegt hij, omdat mensen zijn gezin willen zien. „Op de website van de partij wordt het vaakst en het langst gekeken naar de foto van mij en mijn vrouw. En niemand leest de speeches.”

De VVD zat de afgelopen jaren met het CDA, GroenLinks en D66 in het college van Gedeputeerde Staten in Noord-Holland, en is dus medeverantwoordelijk voor het huidige beleid van de provincie. Ton Hooijmaijers zat als gedeputeerde in het dagelijks bestuur van de provincie. In de campagne wil de partij daarom het „succes van Noord-Holland claimen”. De onderbouwing is: Noord-Holland heeft de minste ambtenaren, de laagste wegenbelasting en geen schulden.

Het college heeft geld over omdat het niet ambitieus is geweest, zegt de lijsttrekker van oppositiepartij PvdA, Peter Visser. Hij debatteert in een Amsterdams café met Ton Hooijmaijers. De coalitie heeft te weinig gedaan voor jongeren en starters op de woningmarkt, zegt Visser. En de wachtlijsten voor de jeugdzorg zijn in Noord-Holland niet korter geworden. Maar Hooijmaijers vindt dat de provincie zich bij haar kerntaken moet houden. „De provincie bouwt zelf geen woningen, wij gaan over ruimte.”

De VVD heeft televisiespotjes laten maken. Daarin figureren partijprominenten, zoals Frits Bolkestein, Laetitia Griffith en Fred Teeven. Leden van de Provinciale Staten, de ‘gemeenteraad’ van de provincie, zitten niet in de spotjes. „Mensen willen herkenbare items en idolen zien. En die idolen heeft de provincie niet”, zegt Ton Hooijmaijers. „Maar de provinciale politici staan wel op de website.” Artdirector Jacco Italiaander zei eerder: „Wie kent nou Kees van Deurzen uit Heerhugowaard?”

In januari dacht Ton Hooijmaijers dat de VVD zetels zou gaan verliezen in zijn provincie. Begin maart denkt hij daar anders over. De formatie is inmiddels afgerond en hij hoopt dat mensen geschrokken zijn van maatregelen van het nieuwe kabinet, waar de VVD niet in zit. Bijvoorbeeld van de pogingen om alternatieven voor abortus te stimuleren, zoals adoptie. „Daar zit een verkrachte tienermoeder uit Amsterdam-Zuidoost volgens mij niet op te wachten.”

Twee weken voor de verkiezingen zegt Mark Rutte af voor de helikoptertour op 1 maart. Het is de dag van het Kamerdebat over de regeringsverklaring en daar moet hij bij zijn. De VVD doet er alles aan om in plaats van Rutte eurocommissaris Neelie Kroes naar Noord-Holland te krijgen. Dat lukt niet. Oud-staatssecretaris Melanie Schultz van Haegen komt wel, net als VVD-senator Uri Rosenthal. Het is heel belangrijk dat mensen denken dat je toegang hebt tot de landelijke politici, zegt Hooijmaijers. „En zonder zo’n kopstuk in je campagne komt er ook geen journalist. Ik doe alles voor een journalist. Want als ik m’n verhaal niet kwijt kan, of alleen in een zaaltje voor tien man, ben ik nergens.”

Welke thema’s speelden de afgelopen jaren in uw provincie, wat vonden grote politieke partijen daarvan, en wat beloven ze voor de komende vier jaar? Kijk op www.nrc.nl/ps2007