Het geheugen van Garry Kasparov

garry_kasparov.jpgGisternacht reden we met Garry Kasparov in de nachttrein naar St Petersburg om daar de revolutie tegen Poetin te beginnen. Om twee uur ‘s nachts hield hij met zijn kornuiten een persconferentie in de derde klas (platskart), Bij dertig graden in een luchtdichte wagon vol zwetende journalisten, zwetende activisten, zwetende sokken … het was echt vreselijk, ik wist niet dat de Russische revolutie zó stonk.

Enfin, vanmiddag hadden we Kasparov een half uurtje exclusief in hotel Radisson, waar het veel aangenamer rook. Kasparov was rap, welbespraakt en alert. in 2005 nam hij afscheid van het schaken en bond de strijd aan tegen het Kremlin. Nu leidt hij een wrakke coalitie van decadente liberalen en jeugdsektes. Ik betwijfel of we volgend jaar met hem in het Senaatspaleis van het Kremlin champagne drinken, het eindelijk tot globalisme, democratie en mensenrechten bekeerde Moskou aan onze voeten.

Kasparov oogt oud voor zijn leeftijd. Teveel zuurstof opgefakkeld, denk ik. Maar hij is heel intens en overtuigend. Voor ons gesprek dacht ik over zijn poging Poetin te verslaan: vergeet het maar! Tijdens ons gesprek: ‘Nou, het kan soms raar lopen in Rusland!’ Nu denk ik weer: vergeet het maar.

Al verliest Kasparov niet. Tuurlijk niet. Kasparov verliest namelijk nooit, ook niet als hij verliest. Hoe begon ons gesprek? ‘Ha, een Nederlander! Welke stad?  Rotterdam?’ Kasparov veerde op. In die stad speelde hij tegen Timman ooit een van de grappigste partijen van zijn leven.  Zeecontainers dienden als stukken, hijskranen sleurden die over een reusachtig speelbord.  ’Wie won?’, vroeg ik. ‘Timman’, zei Kasparov na een korte aarzeling. ‘Zo? Dat is zeldzaam.’ 

Kasparov grinnikte. Wat was volgens hem het geval. Het kostte die hijskranen enorm veel tijd om die containers over dat reuzebord te schuiven. Die sluwe rakker van een Timman deed alleen lullige zetjes met pionnen om tijd te sparen, terwijl Kasparov, geboren aanvaller dat hij is, zijn torens, lopers en dames over het hele bord liet stuiven. Tot hij in tijdnood een foutje maakte. ‘En zo won Timman.’

Toch die partij eens opgezocht: Wereldhavendagen Rotterdam, september 1999. Kan iemand uit deze partij opmaken of Kasparov’s container-stukken inderdaad veel meer kilometers maakten dan die van Timman? Hoe dan ook, uit het verhaal van Hans Ree maak ik op dat de klok stopte als de speler zijn zet had gedaan en het over het bord hijsen van de containers buiten de denktijd om ging. Of zit ik ernaast?

Van Kasparov herinner ik me dat hij verloren partijen in de analyse achteraf steevast alsnog in zijn voordeel beslechtte. Daar bewees hij dat hij steeds beter stond, zijn strategie superieur was, op die ene seconde onachtzaamheid na … En zo vrees ik dat de erven Kasparov tot ver in de 21ste eeuw te horen krijgen dat hij in 2008 eigenlijk het Kremlin veroverde, zijn stelling en strategie superieur was, als die verrekte Poetin hem niet op een vitaal moment uit zijn concentratie had gehaald door in zijn neus te pulken … 

Los hiervan: Kasparov is een imponerende man. Een voorrecht hem te ontmoeten.