Geen handdruk, geen oogcontact

Afgelopen maandag vertrokken de deelnemers aan het toernooi in de Mexicaanse stad Morelia naar het Spaanse Linares, om daar de tweede helft te spelen.

Volgens Henrik Carlsen, die een weblog schrijft over de verrichtingen van zijn zoon Magnus, duurde de reis 24 uur. Na aankomst in Linares ploften de spelers in bed, maar gisteren moesten ze weer wakker zijn voor de eerste ronde van de tweede helft van het toernooi.

De Nederlandse schaakcanon kent de Parel van Zandvoort en de Steenwijker variant. Dat is doordat Euwe en Aljechin, toen ze in 1935 en 1937 om het wereldkampioenschap speelden, het hele land moesten afreizen, niet tot hun genoegen. De reis van de spelers in Morelia duurde langer, maar daar staat tegenover dat ze het maar een keer hoefden te doen. De reden van de reis is dezelfde als in 1935 en in 1937: het geld moet in verschillende plaatsen verzameld worden.

De 16-jarige Magnus Carlsen zal in een goed humeur zijn geweest. Voor het toernooi begon, werd geschreven dat hij nog niet rijp was voor een toptoernooi. Zijn resultaten in het Tal Memorial in Moskou en het Corustoernooi in Wijk aan Zee waren inderdaad niet indrukwekkend geweest. Maar tot verbazing van velen, in ieder geval die van zijn vader Henrik, stond hij na het Mexicaanse deel samen met Anand bovenaan met 4,5 punt uit 7 partijen. Hij won van Ivantsjoek, Morozevitsj en Topalov en verloor alleen van Anand.

In die partij tegen Veselin Topalov had hij overigens wel een gelukje: Topalov gaf op in een remisestelling. Onmiddellijk daarna liet Magnus hem zien hoe hij het op simpele manier gelijk had kunnen houden.

Topalov kan nog niet afgeschreven worden, want hij is in staat tot een miraculeuze wederopstanding. Vorig jaar deed hij het in Morelia nog slechter dan deze keer, maar in Linares haalde hij toen de fantastische score van 6 uit 7, waardoor hij nog gedeeld eerste werd.

Dit jaar begon hij al wat eerder aan zijn herstel te werken, in de laatste ronde in Morelia tegen Alexander Morozevitsj. Die was de eerste die in het openbaar, al was het in bedekte termen, Topalov er van beschuldigde dat hij in 2005 wereldkampioen was geworden met behulp van een computer.

Morozevitsj gaf Topalov geen hand en hij vermeed ook ieder oogcontact. De partij werd een komedie van dwalingen, die Topalov ten slotte won.

Topalov - Morozevitsj, Morelia, 7de ronde

1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Pf6 4. e5 Pfd7 5. f4 c5 6. Pf3 Pc6 7. Le3 a6 8. Pe2 Db6 9. Dc1 Een ongebruikelijke methode waartegen Morozevitsj meteen hard optreedt. 9...g5 10. c3 cxd4 11. cxd4 Lb4+ 12. Kf2 f6 13. g3 Tf8 14. Kg2 g4 15. Ph4 Tg8 16. h3 h5 17. hxg4 hxg4 18. Pc3 fxe5 19. fxe5 Pcxe5 Na 19...Pxd4 is het kalme 20. Pa4 Da5 21. Lxd4 Dxa4 22. Ld3 goed voor wit en het wilde 20. Pf5 exf5 21. Pxd5 Da5 22. Lc4 waarschijnlijk nog beter. Zwart probeert het daarom noodgedwongen met een stukoffer, maar dat wordt weerlegd. 20. dxe5 d4 21. Pa4 Da5 22. Dc4 Pxe5 23. Dxd4 Pf3 Ook 23...Ld7 24. Pb6 Lc6+ 25. Kg1 Td8 26. Pc4 zou goed voor wit zijn. <24. Pxf3 gxf3+ 25. Kf2 Dxa4 26. Ld3 Met de winst bijna op zak wordt wit slordig. Er was niets tegen stukwinst door 26. Ld2 a5 27. a3 gevolgd door 28. b3, maar nog sterker was 26. Tc1. Er dreigt dan stukwinst door 27. a3 en na 26...Ld7 of 26...Da5 volgt 27. Th8 met een beslissende aanval. 26...Dd7 27. De4 Beter was 27. Th8, wat tot een gunstig eindspel had geleid. Nu echter zou het met zwart weer in orde zijn als hij 27...Dg7 gedaan had. 27...Ld6 28. Tag1 Te voorzichtig. Na 28. Th7 zou zwart weer in grote problemen zijn. 28...Dg7 29. Th6 Dxb2+ 30. Kxf3 Tf8+ 31. Lf4 De5 32. Dg6+ Kd8 33. Kg2 Db2+ 34. Kh1 Lxf4 35. gxf4 Ld7 36. Le4 Kc7 Na deze fout zou zwart snel moeten verliezen. <37. Tb1 Df2

Zie nu het diagram

Nu was 38. Dg7, met onafwendbare dreigingen, onmiddellijk beslissend geweest. 38. Txb7+ Dit lag voor de hand, maar het is weer een ernstige slordigheid. 38...Kc8 39. Tb1 En hier zou wit na 39. Th7 of 39. Lg2 nog steeds groot voordeel hebben. 39...Ta7 40. f5 Tc7 Zwart was er weer bijna bovenop. Weliswaar ging 40...exf5 niet wegens 41. Dd6, maar 40...Df4 was een adequate verdediging. De clou is dat 41. fxe6 dan niet gaat wegens 41...Le8. 41. fxe6 Nu staat wit weer gewonnen en in het vervolg geeft hij de winst niet meer weg. 41...Le8 42. Dg5 Dd4 43. Lg2 Tf4 44. e7 Tc5 45. Dg3 Tc3 46. De1 Te3 47. Da5 Lb5 48. Tc1+ Zwart gaf op.

Hans Ree schrijft twee keer per week een column op nrc.nl/schaken. Iedere dag een nieuwe schaakopgave op nrc.nl/schaakopgave