Er is geen reden voor paniek

De koersval in China zorgde wereldwijd voor een reactie op de aandelenbeurzen.

Dat is nog nooit eerder gebeurd. Maar van een echte crisis is geen sprake.

Door Philip de Witt Wijnen

Alle grote aandelenbeurzen in Europa en de rest van Azië leden gisteren opnieuw verliezen, nadat dinsdag de beurzen in China de grootste koersdaling in tien jaar beleefden. In de VS stegen de koersen gisteren weliswaar weer, ze waren dinsdag ook sterk gedaald. Een unicum, want niet eerder trok China de rest van de wereld mee omlaag.

1Hoe kan dat?

Dat is nog niet helemaal duidelijk. Volgens handelaren en analisten is het hoogst ongewoon dat de beurzen van China zo’n grote invloed op de financiële markten kunnen hebben. Volgens Lex Hoogduin, hoofdeconoom van de Nederlandse vermogensbeheerder Robeco, illustreert het wel „goed welk gewicht China inmiddels speelt in de wereldeconomie”.

De aandelenhandel in China is versnipperd over een aantal lokale beurzen – die van Hongkong niet meegerekend. In termen van marktwaarde van alle bedrijven die er genoteerd staan, stellen zij niet veel voor. Particuliere beleggers hebben de afgelopen jaren hun spaarcenten flink op de beurs belegd, wat resulteerde in enorme koerswinsten. Vorig jaar stegen die gemiddeld met 130 procent.

Fondsbeheerder Gigi Chan van de Britse superbelegger Threadneedle noemt de Chinese aandelenmarkt „nog onvolwassen”. „Het vergt de nodige scholing beleggers in China bij te brengen dat beurskoersen niet alleen kunnen stijgen, maar ook kunnen dalen.” Wat dat betreft was deze week een belangrijke les.

2Zet die koersdaling door?

De twee grootste beurzen van China, buiten Hongkong, maakten gisteren het dramatische verlies van dinsdag enigszins goed. En de beurzen in de VS herstelden zich gisteren ook. Toch zal „gezonde koerscorrectie”, zoals analisten het noemen, nog wel een tijdje doorzetten, is de verwachting. Dat blijft zelden bij één dag.

3Waarom kelderden de aandelen zo hard in China?

De Chinese overheid had maatregelen aangekondigd tegen speculatie en illegale handel op de beurs. Het vermoeden bestaat dat duizenden gelukzoekers de beurs in ijltempo verlieten om snel nog even winst te pakken. Econoom Hoogduin vindt de maatregelen terecht. „De koersen waren echt te hard opgelopen.”

4Was ‘China’ de enige factor in de mondiale koersdalingen van deze week?

Nee. De belangrijkste oorzaak kwam toch uit Amerika, waar Wall Street op dinsdag de grootste val maakte sinds de aanslagen van 11 september 2001. China werd wel als de trigger gezien, maar er waren andere, mogelijk belangrijkere factoren.

5Zoals?

De uitspraak eerder deze week van Alan Greenspan, de voormalige Amerikaanse centrale bankier, dat de Amerikaanse economie nog dit jaar mogelijk op een recessie afstevent, zette volgens analisten vooral de toon. Daarmee leek Greenspan het optimisme van zijn opvolger Bernanke tegen te spreken.

6Heeft die Greenspan dan nog zoveel invloed? Hij is al een jaar met pensioen.

ABN Amro-econoom Joost van Leenders verbaast zich er ook over. „Normaal gesproken hebben die centrale bankiers geen impact meer; dat komt nu door de samenloop van andere omstandigheden. Ik kan me bovendien niet aan de indruk onttrekken dat Greenspan wel iets nieuwswaardigs móet roepen op zijn lezingen. Hij krijgt er flink voor betaald.”

7Wat zijn die andere omstandigheden?

Er kwam de laatste dagen een stroom tegenvallende economische cijfers uit de VS, bijvoorbeeld over de verkoopcijfers van duurzame goederen als wasmachines en pc’s, en er zijn de niet aflatende zorgen over de Amerikaanse huizenmarkt. De gemiddelde huizenprijs in de VS daalt nu al zes maanden op rij. Gisteren kwam daar een tegenvallend groeicijfer van de economie in z’n geheel nog bij. In het vierde kwartaal van 2006 steeg het bruto binnenlands product met 2,2 procent, terwijl een toename van 3,5 procent was voorzien.

8Moeten we bang zijn voor een beurskrach?

De meeste financieel en economische deskundigen zijn het eens: de heftige koersdalingen in China zijn geen reden voor zorgen, laat staan paniek. Het wordt in het algemeen gezien als een „gezonde correctie” na de enorme koerswinsten daar in de afgelopen maanden. Econoom Hoogduin gelooft niet dat de achterliggende economie van China hapert. „Die maakt nog altijd een stormachtige ontwikkeling door.” Zijn standpunt over de wereldeconomie („na een uitstekend jaar wordt 2007 een goed jaar”) is de afgelopen week niet veranderd, net zo min als zijn visie op de aandelenmarkten: „Op de langere termijn zal Europa niet meer de spectaculaire rendementen van vorig jaar behalen, maar ze blijven goed.”

9En in de VS?

Over Amerika is Robeco wat negatiever gestemd, omdat de groei van de economie er wat lager zal zijn. Dat heeft weerslag op de bedrijfswinsten. „De koersen zijn er nog niet helemaal op vooruitgelopen.” Op korte termijn zal de „beweeglijkheid van de beurzen” volgens Hoogduin nog wel even doorzetten.

Econoom Van Leenders van ABN Amro is „redelijk positief” over de wereldeconomie. „Die in de VS zal wat vertragen, ja, maar aanwijzingen voor een recessie zoals Greenspan beweert, zie ik niet.”

Met medewerking van Freek Staps (New York) en Bettine Vriesekoop (Peking)