De gedroomde jeugd

In galerie Cokkie Snoei in Rotterdam het werk van Marjan Teeuwen en Wilma Kuil: rommel en bloemen.

Met als overeenkomst de behandeling van ingrediënten voor een patroon.

Multomappen, ordners, schriften, bundels, paperassen en boeken: James Ensor, Thomkins, René Daniels, Art Now. Dozen van een strijkbout, muurvuller, waspoeder, tampons. Stapels stoffen, kilo’s diskettes, flessen plakkaatverf, diasleetjes, rollen wc-papier (verpakt per vier, maar ook los) de gouden gids, en daar ineens een oranje bureaustoel en een tafeltje. Een ijkpunt. Nu is duidelijk wat het standpunt van de kijker is. In eerste instantie leek het namelijk alsof de gerangschikte rommel van boven was gefotografeerd, maar het blijkt een vooraanzicht. Plafond en vloer zijn niet zichtbaar, je moet afgaan op de sturing binnen de stapeling.

Voor de foto Huiskamer 3/6 stapelde Marjan Teeuwen (1953) net zo lang rotzooi in houten kasten tot er een ordening ontstaat. In het midden ligt als een soort gulden snede-element een spiegelende bol. Een prachtig detail waardoor je ziet dat het rare perspectivische zoekplaatje een kast in een kamer is. De foto verbeeldt de geologische grondlagen van tastbare herinneringen in een mensenleven. Maar het beeld blijft ook anoniem, universeel. Wat kom je werkelijk te weten van de vrouw achter deze verzameling? Ze heeft schoenmaat 39, koopt wc-papier bij Albert Heijn en leest graag over kunst.

Tussen de ramen van Galerie Cokkie Snoei in Rotterdam hangt een beeldscherm waarop Teeuwens video Lopende Band te zien is. Twintig minuten lang rollen er pakketten, dozen en gevulde plastic tasjes voorbij – zonder plot of geluid. Alles wordt vanuit één standpunt gefilmd en dat heeft hetzelfde hypnotiserende effect als haar foto’s. Automatisch ga je zoeken naar iets afwijkends. Maar alles is eender, even waardeloos en onpersoonlijk.

De collages van Wilma Kuil (1949), in de achterkamer van de galerie, zijn daarbij vergeleken een verademing: optimistisch en intiem. Kuil bouwt grote afbeeldingen van bloeiende kamerplanten lapje voor lapje op uit stukjes stof met steeds andere bedrukkingen. De bloemen van Primula zijn opgebouwd uit witte stof met zwarte friemelbloemetjes, de bladeren uit groene gebloemde stukjes stof en de pot uit roodbruin gekleurde motieven. Mooi is de diepte die daardoor gesuggereerd wordt. Het zijn de planten die in Kuils ouderlijk huisvoor het raam stonden. De beelden roepen herinneringen op aan haar vroege jeugd, waarin ze gedachteloos van heel dichtbij naar de planten op de vensterbank zat te kijken. En dat voel je. Dit is de jeugd die je ook had willen hebben.

Een groter contrast met het systematisch geregistreerde consumptiegedrag van Teeuwen lijkt er niet te bestaan. En toch is er iets overeenkomstigs. Dat wordt het duidelijkst als je het werk Archief van Teeuwen naast de Primula van Kuil ziet. In Archief zijn de kleuren beperkt tot wit, zwart en grijzen. De ordening is extreem systematisch: snoeren, pijpjes, buizen en scherven in de houten vakken van de kast zijn ingrediënten voor een patroon.

Kijk daarna naar Kuils werk en herken dezelfde methode, of behandeling. Stukjes bloemenstof vormen bij elkaar een bloem, net zoals kleine onderdelen samen materiaal worden.

Galerie

Wilma Kuil en Marjan Teeuwen. Galerie Cokkie Snoei, t/m 10 maart, Inl: www.cokkiesnoei.com

Tijdens de Rotterdamse museumnacht op zaterdag 3 maart is Galerie Cokkie Snoei open tot 12 uur ’s nachts. Zie: www.rotterdamsemuseumnacht.nl