Vuurproef voor minister Bos

Voor het kabinet dreigen tegenvallers van 800 miljoen euro. Niet te verwachten is dat de nieuwe ministers al weten hoe ze die moeten opvangen.

De kersverse ministers van het kabinet-Balkenende IV zijn nog niet bekomen van de euforie over hun benoeming of ze kunnen het eerste akkefietje al oplossen. De harde begrotingsregels van minister van Financiën Bos (PvdA) vereisen dat tegenvallers bij de uitgaven binnen de begroting van het betrokken ministerie worden opgelost.

Ten behoeve van de kabinetsformatie heeft Bos’ voorganger, Zalm (VVD), lijstjes laten opstellen van onvermijdelijke en dreigende uitgavenoverschrijdingen in 2007 en volgende jaren. Dreigende tegenvallers zijn in begrotingstaal risico’s „waarvan zowel Financiën als het vakdepartement verwachten dat deze zich op korte of middellange termijn kunnen voordoen”.

In het regeerakkoord staan summier de onvermijdelijke uitgaven (827 miljoen in 2007) vermeld, maar zijn de ‘dreigingen en risico’s’ (1,2 miljard in 2007) niet terug te vinden.

Volgens de toelichting van Zalm zijn de onvermijdelijke tegenvallers van circa 800 miljoen euro per jaar bedragen die „in de pas lopen met wat gebruikelijk is in het jaarlijkse begrotingsproces”. Het zal voor de nieuwe bewindslieden niet meevallen om dit op te vangen. Ze zullen waarschijnlijk een beroep doen op dekkingsvoorstellen die Zalm heeft achtergelaten.

Voor Bos als schatkistbewaarder is dit meteen zijn vuurproef. Hij hield tijdens het constituerend beraad van Balkenende IV zijn collega’s al voor dat ze niet op extra geld moeten rekenen. Nu blijkt dat hij ze moet houden aan extra bezuinigingen. De ‘Bosnorm’ voor de grenzen aan de uitgaven doet niet onder voor de ‘Zalmnorm’ van de laatste twaalf jaar.

Voor de afzonderlijke bewindslieden wordt het nog lastig. Hoe denkt bijvoorbeeld minister Klink (Volksgezondheid, CDA) een half miljard per jaar te bezuinigen op de zorg? Of Van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) op de enorme overschrijdingen bij de subsidies op duurzame energie? En zal Ter Horst (Binnenlandse Zaken, PvdA) er in slagen met de vakbonden tot een loonakkoord voor de ambtenaren te komen dat binnen de beschikbare ruimte blijft?

Het feest van de benoeming is voorbij en de bewindslieden kunnen laten zien wat ze waard zijn.