Statenleden willen senaat direct kiezen

Kandidaten voor de Provinciale Statenverkiezingen vinden in overgrote meerderheid dat de Eerste Kamer moet veranderen. Slechts een op de vijf kandidaten vindt dat de senaat nu goed functioneert.

Dat blijkt uit een enquête van de stichting Het Nieuwe Stemmen onder vierhonderd kandidaat-Statenleden. De gekozen Statenleden wijzen via een zogeheten ‘getrapte verkiezing’ de leden van de Eerste Kamer aan. Het grootste deel van de kandidaten (32 procent) vindt dat de leden van de Kamer rechtstreeks moeten worden gekozen. Vooral kandidaten van de SP zijn in deze groep vertegenwoordigd. Verder vindt 28 procent dat de senaat een echte vertegenwoordiging van de provincies moet worden. Iedere provincie moet, afhankelijk van het aantal inwoners, een aantal zetels krijgen. Verder vindt 20 procent het prima als de Eerste Kamer wordt opgeheven.

Opvallend is verder dat de kandidaat-Statenleden zich vaak veel linkser voelen dan hun eigen partij: 41 procent noemt zich linkser dan de partij, 23 juist rechtser. De kandidaten lijken radicaler dan hun moederpartij: juist kandidaten van linkse partijen noemen zich linkser, kandidaten van de VVD zijn juist vaak ‘rechtser’.

Kandidaten van partijen die alleen regionaal meedoen, hebben de meeste bestuurlijke ervaring: gemiddeld 9,6 jaar. Kandidaten van de SP hebben met gemiddeld 2,6 jaar de minste ervaring in de volksvertegenwoordiging of in het openbaar bestuur. D66-kandidaten hebben het hoogste opleidingsniveau: 91 procent heeft een universitaire of hbo-opleiding afgerond. De regiopartijen zijn het laagst opgeleid – 65 procent heeft een hoger-onderwijsdiploma –, gevolgd door de SGP (71 procent).

Nog een opmerkelijke conclusie: SGP-kandidaten hebben gemiddeld vier kinderen, tegen gemiddeld 1,3 kinderen voor kandidaten van de Partij voor de Dieren.

De verkiezingen voor de Provinciale Staten van volgende week woensdag zijn van groot belang voor het nieuwe kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie. De leden van de Eerste Kamer kunnen wetten van het kabinet tegenhouden. Peilingen laten zien dat de coalitie wel eens de meerderheid in de senaat zou kunnen verliezen.