‘SP zit in regeerakkoord zonder aan de regering deel te nemen’

SP-leider Jan Marijnissen herkent in het regeer-akkoord veel van zijn eigen gedachten. „De onderhan-delaars beseften dat ze een antwoord moeten vinden op ons succes.”

Foto Bas Czerwinski 02-03-2006, ROTTERDAM. LIJSTTREKKERS DEBAT EUR EN TWEE VANDAAG. JAN MARIJNISSEN VOOR AANVANG VAN HET DEBAT FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

SP-leider Jan Marijnissen heeft geen hoge verwachtingen van het debat over de regeringsverklaring morgen in de Tweede Kamer. „Het is een geboortebezoekje. Beschuit met muisjes. Hartelijk gefeliciteerd en veel succes.” Marijnissen steekt nog maar eens een sigaret op: „Het regeerakkoord is er voor de eerste vier weken. Daarna overheerst de politieke actualiteit. Klaar.”

Het regeerakkoord is socialer dan het vorige. Daar moet de SP gelukkig mee zijn.

„Ik kom veel woorden tegen die ik zelf tien jaar geleden al gebruikte. ‘De menselijke maat’, ‘gemeenschapszin’, ‘solidariteit’, ‘niet ieder voor zich’. Balkenende zegt dat de tijdgeest er nu naar is. Maar de vervreemding van het volk is ontstaan in de yuppentijd van het neoliberalisme.”

Had de SP in de informatie meer kunnen bereiken?

„Dank zij onze overwinning bij de verkiezingen op 22 november heeft de SP geen dag ontbroken aan de onderhandelingstafel. De onderhandelaars realiseerden zich dat ze een antwoord moesten vinden op het succes van de SP. En dat schept perspectieven voor mij. De SP zit in het regeerakkoord zonder aan de regering deel te nemen. Ik herken me in de abstracte analyses, maar dat is de zachte kant. Wij zullen het kabinet stevig aanmoedigen om de sociale maatregelen concreet uit te werken.”

Waar zal u hard tegen in gaan?

„Tegen de afwijzing om de Nederlandse missie naar Irak te onderzoeken. Het is onbestaanbaar dat de PvdA de waarheidsvinding heeft opgeofferd aan de onderhandelingstafel. In de Verenigde Staten vinden aan de lopende band onderzoeken plaats. Waarom wil Balkenende dat Nederlanders onthouden?”

Wat wordt er afgedekt?

„De Nederlandse inlichtingendienst heeft de regering indertijd gewaarschuwd dat er geen massavernietigingswapens waren. Daar is nooit iets mee gedaan. Wat er overblijft is: Washington knipt en Balkenende knielt.”

En het sociale gezicht?

„De herkeuringen in de WAO gaan door voor alle nieuwe arbeidsongeschikten. Ook de herkeuringen voor mensen onder de 45 gaan door. De marktwerking in de ziekenhuiszorg wordt verdubbeld. De marktwerking in de thuiszorg wordt niet teruggedraaid. Hoe je het wendt of keert, Balkenende IV is een voortzetting van eerder beleid, met accentverschuivingen.

Maar de PvdA en de ChristenUnie hebben toch een sociaal stempel op de coalitie gedrukt?

„De PvdA heeft vier jaar in de oppositie gezeten en laat nu alles over haar kant gaan. En we hebben nog geen inkomensplaatjes gezien. Het is mooi op papier maar we weten niet hoe het uitpakt ”

Gaat u optrekken met de VVD?

„Net als de VVD vinden wij het voorstel om mensen die eerder stoppen met werken fiscaal te straffen belachelijk. Daar gaan we samen een motie over indienen. Het is pure discriminatie dat mensen boven de 65 AOW-premie moeten gaan betalen. Wij zoeken nog uit of dat wel houdbaar is voor de rechter.”

Steunt u VVD-leider Rutte ook in zijn strijd over medisch-ethische kwesties?

„Nee. Alles wat daarover in het regeerakkoord staat, is vrijwel in lijn met het vorige kabinet. Ik zie die aanscherping van euthanasie en abortus niet, die Rutte in het akkoord ziet.”

Gaat u ook met de Partij voor de Vrijheid van Wilders optrekken?

„Het is goed als nieuwe migranten kiezen voor één nationaliteit, maar er nu willekeurig twee bewindslieden uit pikken, wijzen wij af.”

In het regeerakkoord staat dat de salarissen van bewindslieden omhoog gaan. Als PvdA-fractieleider was Bos daar tegen, nu is hij om.

„Als fractieleider wilde Bos eerst helemaal geen verhoging van die salarissen, daarna vond hij 10 procent goed en nu gaat hij akkoord met 30 procent. Aan de hoogte van de inkomens in de private sector doet het kabinet helemaal niets. Bos zegt dat we in een land leven waar de regering niet over de salarissen in de industrie gaat. Ja zeg!”

U richt uw pijlen vooral op de PvdA?

„Ik kan wel dertig punten uit het regeerakkoord noemen die haaks staan op eerdere uitspraken van Bos. Het wordt leuk om te horen hoe fractieleider Tichelaar inhoud gaat geven aan zijn opmerking dat hij ‘de randen van het regeerakkoord gaat opzoeken’.”

Interviews met oppositie op nrc/binnenland