Meer e-mails

Wat moet je in Nederland doen om de ziel van het volk te bereiken? Een paar honderd paarden bij springvloed op een onderlopende zandbank laten staan. De brandweer een kat in doodsnood uit een boom laten redden. Als minister op bezoek bij de koningin een vossebontje dragen. Meer dan vijfduizend e-mails heeft de minster van Economische Zaken, mevrouw Maria van der Hoeven gekregen nadat ze met deze dierenpels om in de openbaarheid was verschenen. Het stond haar goed, vond ik. Maar ze had onze solidariteit met de dieren onderschat. Ik kan deze vijfduizend e-mailers begrijpen, ik heb ook respect voor de dieren, ik aarzel zelfs voor ik een lastige mug doodsla en liever jaag ik hem het raam uit. Tot zover ben ik het met dit protest eens. Maar nu gaat het om prioriteiten.

Met dit christen-socialistische kabinet zijn we er niet meer absoluut zeker van of de moeizaam verworven rechten op abortus en euthanasie onverminderd gehandhaafd zullen worden. GroenLinks, de SP en de VVD hebben al duidelijk laten weten dat ze iedere poging tot een compromis met coalitiegenoot de ChristenUnie genadeloos zullen bestrijden. Er wordt aan gekrabbeld; serieuze initiatieven om deze rechten af te zwakken zijn nog niet genomen. Maar als de heer Rouvoet trouw blijft aan zijn geloof en zijn kiezers, en gesteund wordt door zijn katholieke collega’s in het kabinet (waartoe ze krachtens hun geloof verplicht zijn), kan het niet anders of er wordt nog een aanval ondernomen. Van harte hoop ik dat dan honderdduizenden e-mails van protest het kabinet zullen bereiken.

Ook als het om veel geld gaat kan het volk zijn gevoelens de vrije loop laten, in het bijzonder als dat geld door iemand anders verdiend is. Een ‘topbestuurder’ wordt beloond met twaalf miljoen euro, naast zijn salaris van twee miljoen, en we praten weer over ‘graaien’ en ‘exhibitionistische zelfverrijking’ en de noodzaak tot ‘afromen’. Ik kan me wel voorstellen dat een kantoorslaaf met een matig inkomen uit zijn vel springt als hij over zulke beloningen leest. Maar in de verte heb ik ook een vleugje medelijden met degene die dat kapitaal incasseert. Zou hij zich niet stiekem een beetje schamen? En wat moet hij ermee? Een nog groter huis? Weer op wereldreis? Met een nog mooiere auto in de file? Ik wens u veel personeel, zeg je tegen je vijanden.

Nu is bekend geworden dat onze vredesmissie in Afghanistan de duurste wordt die de natie ooit heeft ondernomen. De minister van Defensie schat dat er de komende jaren 1,2 miljard euro extra nodig is, voor transportvliegtuigen, helikopters en verbetering van de inlichtingendienst. De Nederlandse soldaten zijn naar Uruzgan gegaan toen het nog om een ‘opbouwmissie’ leek te gaan. Al vlug daarna bleek het een ‘vechtmissie’ te zijn. Maar geen nood, onze bondgenoten ter plaatse zouden ons te hulp snellen als we in de problemen kwamen. Volgens president Bush waren de Talibaan trouwens al verslagen.

Toen kwamen de eerste berichten dat in de ontoegankelijke streken aan de grens met Pakistan de vijand zich reorganiseerde. Dat is blijkbaar gelukt. De Talibaan hebben laten weten dat er een voorjaarsoffensief aanstaande is. Als eerste bevestiging werd vicepresident Dick Cheney, op bezoek bij president Karzai, in een Amerikaans legerkamp bijna opgeblazen. Daarna is Cheney naar de Pakistaanse president Musharraf gegaan om hem te vertellen dat hij meer tegen de terroristen van Al-Qaeda in het grensgebied moet doen. Meer dan we nu doen kunnen we niet, zei Musharraf.

President Bush heeft verklaard dat er meer troepen naar Afghanistan moeten, ook van de NAVO. Er zijn daar al 27.000 Amerikaanse soldaten, van wie 14.000 opereren in NAVO-verband onder een Amerikaanse opperbevelhebber. Er gaan ook nog 21.000 Amerikanen naar Irak om te helpen de in vier jaar opgebouwde mislukking goed te maken. En nu president Ahmadinejad van Iran heeft verzekerd dat zijn in het Westen verdachte kernenergieproject „een trein zonder remmen” is, moeten we ook weer ernstiger rekening houden met een aanval op dat land. Met of zonder een Coalition of the Willing? En zal onze minister-president nog eens een document te lezen krijgen, for your eyes only?

In de bijna vijf en een half jaar sinds de aanval van 11 september is Nederland de loyale, bescheiden, en voorzover we weten, vrijwel kritiekloze bondgenoot van Amerika geweest. Dat we loyaal zijn vind ik niet meer dan logisch en terecht. Maar de loyaliteit houdt juist in dat onze ministers zich zo duidelijk mogelijk moeten uitspreken als ze zien dat het verkeerd gaat. Dat is sinds de voorbereidingen tot de oorlog in Irak niet gebeurd. Daarom zijn de kabinetten die we sindsdien hebben gehad, zij het in bescheiden mate, medeplichtig aan de manifeste mislukking van de Amerikaanse politiek in het Midden-Oosten.

Een theoretische veronderstelling achteraf heeft geen zin. Maar toch, als alle offers die nu in Irak door de Amerikanen en hun bondgenoten zijn gebracht, in Afghanistan waren geïnvesteerd, zou er dan niet een redelijke kans zijn geweest dat dit land nu op weg was een lichtend voorbeeld voor de democratie te worden? Intussen hebben we ruimschoots ervaring met dit bewind in Washington. Ook kunnen onze ministers via de gebruikelijke kanalen, in de NAVO, langs diplomatieke weg, hun standpunt kenbaar maken. Lukt dat niet, dan heeft het volk dat de soldaten en de euro’s levert, tegenwoordig nog een middel om te laten weten wat het ervan denkt: de e-mail.

En overigens ben ik van mening dat er een parlementair onderzoek naar onze missie in Irak moet komen.

    • H.J.A. Hofland