Het juiste been

Dat medische dossiers vaak slordig worden bijgehouden, is patiënten bekend. Zij moeten bij andere dokters of verpleegkundigen vaak dezelfde informatie over zichzelf herhalen of dezelfde bloedprikken binnen een paar dagen opnieuw laten doen, omdat de informatie over eerdere tests niet in het medische dossier zit. Bij chirurgie kan die slechte coördinatie noodlottig zijn wanneer bijvoorbeeld de verkeerde teen wordt afgezet of een heuppatiënt per ongeluk aan de buik wordt geopereerd. Deze nachtmerriescenario’s werden deze week gemeld in een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg over slechte medische dossiervorming. Een van de oorzaken is dat ten bate van de efficiency de voorfase voor de operatie in verscheidene specialismen is opgedeeld, zoals intake, anesthesie, verpleegkunde en chirurgie.

Iedere grote organisatie die complexe activiteiten uitvoert waar veel mensen bij zijn betrokken, lijdt onder slechte informatievoorziening. De meeste mislukkingen zijn achteraf te herleiden tot vermijdbaar gedrag. Iemand in de lange keten van medewerkers heeft een bepaalde mededeling niet gedaan of in het dossier genoteerd. Vaak ontstaan de fouten als het op het werk drukker is dan in de richtlijnen voor communicatie en registratie is voorzien. Maar het maakt verschil uit of ten gevolge daarvan een automotor voor niets uit elkaar is gehaald of dat een patiënt aan het verkeerde lichaamsdeel wordt geopereerd of door fout doorgespeelde informatie zelfs komt te overlijden. Aan ziekenhuizen moeten hogere eisen worden gesteld dan aan doorsnee productiehallen of ambtelijke diensten.

Kleinschaligheid is niet de oplossing, want kleine ziekenhuizen doen het niet beter dan grote. Ook heeft het geen zin om de ziekenhuizen weer op te splitsen in paviljoens voor specialismen. Voor complexe aandoeningen zijn verscheidene specialisten tegelijk nodig, die elkaar moeten helpen. Ook de Orde van Medisch Specialisten erkent ruiterlijk dat de organisatie niet is meegegroeid met de complexer wordende zorg. Specialisten en ziekenhuizen werken uit zichzelf al aan een richtlijn voor een meer gestandaardiseerde preoperatieve behandeling van de patiënten. Een dokter kan nog zo kundig zijn, zijn medisch talent is nutteloos als hij niet met anderen kan samenwerken.

Hoewel specialisten en ziekenhuizen het probleem van gebrekkige informatievoorziening onderkennen, oefent de Inspectie voor de Gezondheidszorg terecht extra druk uit om al binnen drie maanden standaardregels vast te stellen en volgend jaar met een landelijk standaarddossier te komen. Het is verbazend dat er nog geen gestandaardiseerde procedure is. Het dossier moet digitaal zijn, zodat iedere betrokkene er gemakkelijker toegang toe heeft. De patiënt kan zelf helpen. In het Spaarneziekenhuis wijst die bij wijze van laatste controle zelf het been aan dat moet worden afgezet. Eenvoudig en doeltreffend. Nu de medische productie stijgt en er dus minder tijd per patiënt is, moet de informatievoorziening voor operaties zorgvuldiger en eenduidiger worden.