De Nederlandse Rocky

Mimoun Oaissa (Shouf Shouf Habibi!) kan het woord multicultureel niet meer horen.

Vanaf morgen is hij te zien in Kicks.

Mimoun Oaissa: „Waarom moet ik nou weer een crimineel spelen?” Foto Victor Arnolds Arnold, Victor

Mimoun Oaissa is eigenlijk de Nederlandse Rocky. Net als Sylvester Stallone schreef hij een filmrol in Shouf Shouf Habibi! voor zichzelf, omdat hij niet wilde wachten tot iemand anders hem zou vragen.

Stallone is een held van Oaissa, die in zijn nieuwste film Kicks zelf een kickbokser speelt. Scenarist en regisseur Albert ter Heerdt schreef deze rol met Mimoun al in gedachte. Ook een idool is Pierre Bokma, die hij ooit stalkte omdat hij per se bij hem in de leer wilde. Hij reisde het halve land af, wachtend bij de artiestenuitgang. Het werkte: Bokma nam hem onder zijn hoede en niet lang na zijn afstuderen aan de Toneelschool werd Oaissa aangenomen bij Toneelgroep Amsterdam.

Het tekent het lef en de tomeloze energie van Oaissa (1975, Ben-i-Said, Marokko). Hoewel hij vaak wordt gezien als bruggenbouwer (na de moord op Theo van Gogh zat hij meteen bij Barend en Van Dorp), is hij eerst en vooral een goed acteur en scenarioschrijver. Dat hij een meester is in de improvisatie bewees hij in het tv-programma De Vloer Op, waarin hij een briljante sketch speelde als voorlichter van een burgemeester die kampt met onrust onder allochtone jongeren. Hij legt haar een donderspeech in de mond omdat het bevel volgens hem de enige taal is die een 18-jarige begrijpt. In een paar minuten trekt hij een spanningsveld op dat de hele post-Van Gogh-periode samenvat. De burgemeester wordt heen en weer geslingerd tussen de softe aanpak en de harde hand, terwijl de voorlichter ondertussen op hilarische wijze afgeeft op Nederlands-Marokkaanse lefgozertjes.

Humor is het wapen van Oaissa, hoewel Kicks serieuzer van toon is dan Shouf Shouf Habibi! en Het Schnitzelparadijs. Het begon allemaal heel bescheiden. In Alex van Warmerdams De Jurk sprak hij tegen Rijk de Gooijer de onsterfelijke woorden: „Je geld, ouwe lul, of ik schiet je kapot”, zijn enige regel tekst. „Waarom moet ik nou weer een crimineel spelen”, vroeg hij aan Van Warmerdam, die hem prompt auditie liet doen voor een andere rol. Omdat hij de overvaller het beste speelde, zou die rol het uiteindelijk toch worden.

Oaissa werd de personificatie van de multicultikomedie, maar inmiddels krijgt hij braakneigingen van het woord multicultureel, zo zei hij recent in een interview. Die dwarse houding past bij zijn rol als aanjager, die een paar jaar geleden haarfijn aanvoelde dat zelfspot de beste manier was om vastgeroeste ideeën los te wrikken. Clichés zijn er niet om te bestrijden, ze zijn de brandstof waarop zijn grappen draaien. Er bestaat een theorie dat zelfspot pas mogelijk is nadat er eerst talloze drama’s over het onderwerp zijn gemaakt. Zo ging het in Frankrijk, waar mokerslagen als La Haine de weg bereidden voor lichtere kost. Oaissa sloeg een stap over en mikte direct met humor op het grote publiek.

Hij maakt graag woordspelingen (in Shouf Shouf! de serie heet zijn café Broodje Ap), maar hij schiet zijn grappen er net zo makkelijk keihard in: zo deed hij zich in Shouf Shouf! voor als Italiaan (‘Mario’) om een baan als uitsmijter te krijgen in een disco waar hij zelf nooit werd toegelaten, waarna hij vol overgave Nedermarokkanen de toegang weigerde.

Ondertussen woont hij in Londen, waar hij in de korte Channel 4-film Weddings and Beheadings speelde, over een Irakese filmstudent die wordt ingehuurd om onthoofdingen van gegijzelden te filmen en daar steeds verder onder gebukt gaat. Hij is niet verloren voor de Nederlandse filmwereld: volgend jaar zal hij te zien zijn in Martin Koolhovens De President, de boekverfilming over een illegale aspergesteker die het schopt tot president van Zapland.

En in 2007 kunnen we hier zijn nieuwste film Alibi verwachten, een romantische komedie onder regie van Johan Nijenhuis waarvan de opnames nog moeten beginnen. Op de filmposter zien we een bruidspaar. De eeuwige dolende uit Shouf Shouf Habibi! zal zich toch zeker niet gaan settelen?

Voor de trailer van Kicks, zie: www.kicksdefilm.nl