Waarom gaat het steeds beter met de wereld?

Het gaat steeds beter met ons. Dat betoog ik hier week in week uit. Je kunt het statistisch onderbouwd zien op mijn pagina www.vloedlijn.nl/rozebril.htm. Maar waarom boekte de mensheid eigenlijk zoveel vooruitgang?

Wetenschap & technologie

Wetenschappers ontdekten dat bacteriën vele ziekten veroorzaakten. De ontwikkeling van antibiotica zorgde voor een geweldige daling van de sterfte. Wetenschappelijke doorbraken en de industriële toepassingen daarvan zorgden voor talloze verbeteringen. Dat in het Westen wetenschap zo’n centrale plaats heeft, zorgt ook voor een vrij nuchter wereldbeeld. In delen van Afrika is te zien waar onbestemde angsten, vooroordelen en mythen toe kunnen leiden: van burgeroorlog tot de snelle verbreiding van aids. Wij hebben de heksen en weerwolven inmiddels uit ons wereldbeeld verdreven.

Industrie & kapitalisme

De industriële revolutie – gebaseerd op doorbraken in wetenschap en technologie – zorgde vanaf 1850 voor een snelle welvaartsgroei en daarmee de ruimte voor omvangrijke investeringen in steeds betere technologieën. Voorzieningen als riolering, waterleiding, centrale verwarming en elektriciteit kwamen voor iedereen beschikbaar. Dat gold aanvankelijk ook voor het communistische deel van de wereld, maar daar raakten ze weer in verval. Een samenleving blijkt niet innovatief en slagvaardig te blijven als iedereen gegarandeerd werk heeft, zonder concurrentie. Communisme leidt dan ook tot een lagere levensverwachting, zoals te zien is op de grafiek.

Krachtige politiek

We mogen dan graag mopperen op politici, op de lange termijn hebben zij veel bijgedragen aan onze gezondheid en welzijn: door het verplichten van brommerhelm en autogordel, het laten keuren van voedsel en medicijnen en het wettelijk verankeren van de vrijheid van meningsuiting, geloof en seksuele voorkeur. Dit kwam doordat een socialistisch denkbeeld in de westerse wereld in de 20ste eeuw een belangrijk tegenwicht ging vormen tegen het harde 19de-eeuwse liberale denken. Het idee dat de politiek zich met van alles kan en mag bemoeien won terrein. Daardoor werden de scherpe randen van het kapitalisme weggeslepen. Denk aan het verbod op lijfstraffen en kinderarbeid, de achturig werkdag, de Arbowet, cao, WAO en AOW. Bescherming van de zwakkeren is een belangrijk sociaal-democratisch en christelijk element in de politiek van westerse democratieën.

Sterk dankzij samenwerking

Er waren ook krachten die juist streden voor het recht van de sterkste, zoals imperialistisch Japan, fascistisch Italië en nazi-Duitsland. Maar een kenmerk van slechteriken is dat ze elkaar uiteindelijk toch niet vertrouwen. Denk aan liquidaties in het criminele circuit. En daarom hebben de genoemde drie nooit effectief samengewerkt op het wereldslagveld. Groot-Brittannië, Canada en de VS daarentegen hebben opmerkelijk eendrachtig West-Europa bevrijd. Want ondanks onvermijdelijke fricties was er een basis van vertrouwen. Goede krachten staan daarom sterker dan slechte!