‘Macht bij aandeelhouder blijkt niet te werken’

Aandeelhouders moeten macht inleveren, ten gunste van werknemers. De perikelen rond Stork en ABN Amro zijn voor de SP reden om de macht van beleggers te beperken.

SP-Kamerlid Ewout Irrgang

De Socialistische Partij (SP) als hoeder van het Nederlandse bedrijfsleven. Het is even wennen. De Tweede Kamer gaat op instigatie van SP- Kamerlid Ewout Irrgang een hoorzitting houden over de invloed van speculatieve beleggingsfondsen (hedgefondsen) en investeringsmaatschappijen (private equity). Die roeren zich flink in Nederland met overnames, zoals van het voormalige VNU, en oefenen druk uit op bedrijven als Stork en ABN Amro om de strategie te wijzigen. Wat de uitkomst van de hoorzitting moet zijn, weet Irrgang al: „De macht van aandeelhouders moet worden ingeperkt.”

Minder macht? De afgelopen jaren werd er juist opgeroepen tot meer invloed voor beleggers.

„Klopt. De afgelopen vijf jaar heeft de aandeelhoudersmacht ruim baan gekregen, internationaal en ook in het bijzonder in Nederland. We zijn daarin doorgeschoten. De heilzame werking van meer invloed voor de aandeelhouders blijkt er niet te zijn. De aandeelhouder heeft een kortetermijnvisie. Het is een illusie te geloven dat beleggers een horizon hebben van meer dan vijf jaar.”

Er werd tot voor kort aangenomen dat meer aandeelhoudersmacht goed zou zijn voor het bedrijfsleven.

„De veronderstelling was dat aandeelhouders met meer macht wat zouden doen aan de hoge beloningen. Maar je ziet dat private-equityinvesteerders hoge beloningen geven. Dat aandeelhouders meer macht krijgen is een Amerikaans idee dat is komen overwaaien. Maar ons Rijnlandse kapitalisme is net zo goed, of zelfs beter, dan het Amerikaanse kapitalisme.”

Hoe wilt u de macht van aandeelhouders inperken?

„Dat kan via een aantal eenvoudige veranderingen in de wet- en regelgeving. Nu moet een aandeelhouder melden als hij 5 procent van de aandelen heeft, deze meldingsplicht moet naar 1 procent. Het stemmen op aandeelhoudersvergaderingen met ‘geleende’ aandelen moet verboden worden, de fiscale aftrekbaarheid van schulden moet worden beperkt en de positie van werknemers moet worden versterkt. Werknemers denken op een veel langere termijn dan de aandeelhouders. Hun invloed is de afgelopen jaren gemarginaliseerd. Dat moet anders. Zij moeten het recht krijgen om een aantal commissarissen te benoemen, bijvoorbeeld via de centrale ondernemingsraad.”

De hoorzitting die u wil komt er in april, wie moeten er dan komen?

„Bestuurders, wetenschappers, bestuurders van private-equityfondsen. Ik hoop dat de kennis over het onderwerp groter wordt, evenals het draagvlak voor het idee dat de macht van aandeelhouders te ver is doorgeschoten.”

Is de hoorzitting een reactie op de perikelen rond ABN Amro?

„Nee. Ik had de zitting drie weken geleden al aangevraagd in een reactie rondom de ontwikkelingen bij Stork. Ik hoop dat De Nederlandsche Bank alle mogelijke regels gebruikt om op de rem te trappen in de zaak rond ABN Amro. Maar zelfs als de wetswijzigingen erdoor komen, is dat niet op tijd voor ABN Amro, want dat duurt zeker een jaar. Maar ik denk dat er nog veel meer zaken als deze zullen komen.”