Liefde op Tweede Gezicht is niet voor Jan Modaal

‘Liefde op het Tweede Gezicht’ wil vooroordelen over gehandicapten wegnemen.

Het effect is juist averechts.

Vandaag wordt op SBS 6 de eerste aflevering van Liefde op het Tweede Gezicht uitgezonden: een datingshow voor mensen met een ernstige, zichtbare fysieke handicap. Producent Medical Multimedia, die eerder programma’s als Vinger aan de pols en De huisartsenpost maakte, gaat op zoek naar mensen die graag een relatie willen, maar vanwege hun handicap moeilijk hun ‘ware ik’ kunnen tonen. Zij kunnen op tv laten zien hoe krachtig en inspirerend ze zijn. De programmamakers hopen zo de vooroordelen over gehandicapten weg te nemen.

Mensen hebben vooroordelen over gehandicapten omdat ze in het dagelijkse leven zelden met hen geconfronteerd worden. Op straat, op school, op het werk of in de tram zie je amper mensen met een handicap. Daardoor weten mensen zich vaak geen houding te geven op het moment dat ze wél iemand met een handicap tegenkomen. De vooroordelen over gehandicapten zijn gebaseerd op onwetendheid.

Als spastische vrouw in een rolstoel, merk ik dagelijks dat die vooroordelen bestaan. Bij iedere nieuwe ontmoeting moet ik het ijs weer breken. Toch ben ik geen voorstander van Liefde op het Tweede Gezicht en soortgelijke programma’s. Sterker nog, ik ben er kwaad over en wil alle mensen met een handicap oproepen zich niet voor het programma aan te melden.

Ik geloof namelijk niet dat zulke programma’s vooroordelen wegnemen. Erger nog, ze worden er alleen maar door bevestigd. Om vooroordelen weg te nemen, moet de onwetendheid worden weggenomen. Dat kan alleen door te laten zien dat gehandicapten doodgewone mensen zijn.

De televisie is daarvoor een uiterst geschikt medium. Geef mensen met een handicap vaste rollen in soaps. Laat ze meedoen met gewone quizzen. Laat kinderen met zichtbare handicaps meespelen in Sesamstraat. Maar focus niet op de handicap, want dan wordt het toch weer ‘bijzonder’.

In programma’s als Liefde op het Tweede Gezicht, maar ook de Mis(s)verkiezing voor gehandicapten van presentatrice Lucille Werner, gaat het juist om de handicap. Werner wilde laten zien dat vrouwen met een handicap ‘normaal’ en bovendien mooi zijn. Maar waarom hebben ze dan een aparte Miss-verkiezing nodig? Bewijst dat juist niet dat ze niet ‘normaal’ zijn? Liefde op het Tweede Gezicht maakt dezelfde fout: vooroordelen neem je alleen weg door mensen met een handicap echt ‘normaal’ te laten zijn, niet door ze apart te zetten.

Nu zult u zeggen: en de Paralympics dan? Deze speciale Olympische Spelen voor mensen met een handicap is van een andere orde. Mannen en vrouwen sporten apart, omdat ze verschillende lichamen hebben. En mensen met een handicap hebben een ander lichaam dan mensen zonder handicap; ze doen daarom op een andere manier aan sport. De Paralympics is een manier om eerlijke topsport mogelijk te maken. En reken maar dat het op de Paralympics om topprestaties gaat.

Maar de liefde is een andere kwestie. Laten zien dat je verliefd kunt worden op iemand met een handicap: daar is echt geen apart programma voor nodig.

Yvette den Brok is gehandicapt geboren. Ze doet onderzoek aan het Verwey-Jonker Instituut naar de emancipatie van allochtone en autochtone gehandicapten.

Het Verwey-Jonker Instituut doet onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken. Zie ook: www.verwey-jonker.nl