Het ministerie van Gedoe

Nieuw voor Nederland: de minister voor Jeugd en Gezin.

Zijn Duitse collega heeft zelf zeven kinderen.

Foto Hollandse Hoogte Frankrijk Auvergne juni 2006 Wasgoed hangt te drogen in de buitenlucht in de zon aan de waslijn. Foto: Jan Boeve / Hollandse Hoogte Jan Boeve;Hollandse Hoogte

Duitsland heeft al sinds 1953 een ministerie voor Gezinszaken. Officieel: het Bundseministerium für Familien, Senioren, Frauen und Jugend. Kortweg het BFSFJ. Het ministerie is, zo grapte eens een minister, verantwoordelijk voor iedereen in Duitsland, behalve voor ongehuwde mannen tussen twintig en zestig.

Oud-kanselier Gerhard Schröder permitteerde zich ook eens een grapje over de portefeuille gezinszaken. Hij noemde het „Gedöns”, gedoe, koude drukte. De opmerking viel slecht bij de vrouwen van Schröders eigen SPD en wordt in elke biografie vermeld. Schröders misstap verraadt hoe hoog de portefeuille staat in de politieke rangorde zoals mannen die plegen te definiëren: ergens ter hoogte van ontwikkelingssamenwerking. In elk geval niet op ooghoogte met Buitenlandse Zaken of Financiën.

Vrouwen spelen in het beleid van het ministerie een prominente rol. Het BFSFJ heeft veel taken, maar de meeste ophef ontstaat doorgaans over de taakverdeling tussen man en vrouw binnen het gezin. Duitsers krijgen, vergeleken met de buurlanden, weinig kinderen. Duitse vrouwen vinden het moeilijk om kinderen en carrière te combineren met als gevolg dat men laat aan kinderen begint of er maar helemaal van afziet. Het ministerie wil daarom de randvoorwaarden voor werkende moeders verbeteren. Zowel onder de vorige minister, Renate Schmidt (SPD), als onder de huidige bewindsvrouwe, christen-democrate Ursula von der Leyen, maakt het ministerie zich sterk voor de combinatie van werk en zorg.

Von der Leyen, arts en moeder van zeven kinderen, maakte vorig voorjaar furore door betaald ouderschapsverlof in te voeren. Een financieel zeer royale regeling, die extra gunstig uitpakt als ook mannen kortstondig verlof opnemen om voor jonge kinderen te zorgen. De afgelopen weken ontketende Von der Leyen een regelrechte politieke storm met het voorstel het aantal crècheplaatsen tot 2013 te verdrievoudigen.

Von der Leyen werd onder vuur genomen door conservatieve politici uit de eigen CDU en uit de zusterpartij CSU. Ze zou vrouwen die fulltime voor kinderen zorgen discrimineren en conservatieve kiezers van zich vervreemden. De katholieke bisschop van Augsburg, Walter Mixa, stelde dat de minister vrouwen degradeert tot „baarmachines”. SPD-voorzitter Kurt Beck vergeleek daarop de bisschop met een „gecastreerde kater”.