Fusie terreurgroepen maakt Marokko bezorgd

De Marokkaanse politie is in hoogste staat van paraatheid in verband met mogelijke nieuwe aanslagen. Dat heeft te maken met de gemelde fusie van terreurgroepen.

Verscherpte controles op de vliegvelden en in de havens, wegblokkades en bewaking van hotels en overheidsgebouwen. De Marokkaanse politie en veiligheidsdiensten zijn in de hoogste staat van paraatheid gebracht ter voorkoming van terreuraanslagen. Na arrestatiegolven van de afgelopen maanden werd gisteren met het verspreiden van foto’s in de pers een klopjacht geopend op twee veronderstelde leden van het Al-Qaedanetwerk. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Chakib Benmussa is er sprake van een terreurfusie van verschillende lokale radicale groepen onder een nieuwe, gemeenschappelijke noemer: Al-Qaeda van de Islamitische Maghreb.

In de internationale media werd de afgelopen weken reeds gewaarschuwd voor een terugkeer van Al-Qaeda in Noord-Afrika. Het terreurnetwerk van Osama bin Laden zou vanuit de Sahel – in gebieden die nauwelijks onder centraal gezag staan – trachten zijn greep op de Maghreblanden te verstevigen. Zo zouden de terreurgroepen hun uitvalsbasis aan de zuidkant van Europa in belangrijke mate hebben weten te versterken.

Een reeks ongeveer gelijktijdige bomaanslagen in Algerije van twee weken geleden was aanleiding voor Marokko om alarm te slaan. In Meknès werd een veronderstelde terreurcel van zeven mannen gearresteerd. Vervolgens werd de complete top van Marokko’s uitgebreide netwerk van veiligheidsdiensten samen met het lokale ambtelijke bestuur door het ministerie van Binnenlandse Zaken opgetrommeld. Doel: verhoogde paraatheid voor een reële terreurdreiging, aldus minister van Voorlichting Nabil Benabdellah.

De kern van de dreiging bestaat volgens verschillende bronnen uit de berichten dat de al jaren actieve Algerijnse Salafistische Groep voor Prediking en Strijd zich heeft omgevormd tot een lokaal filiaal van het netwerk van Bin Laden. Leider Moussab Abdel Wadoud heeft zijn organisatie omgedoopt tot Al-Qaeda van de Islamitische Maghreb en daarmee de suggestie gewekt van een fusie tussen de verschillende gewelddadige salafistische groepen in de vijf Maghreb-landen: Algerije, Marokko, Libië, Tunesië en Mauretanië.

De belangrijkste fusiepartner op het lijstje is de Marokkaanse Islamitische Strijdersgroep. Deze wordt beschouwd als drijvende kracht achter de aanslagen in Casablanca van 2003 (44 doden), maar dook ook op in het onderzoek naar de treinaanslagen in Madrid (11 maart 2004). Marokko dreigt daarmee een verstevigde springplank te worden voor aanslagen in Europa door Al-Qaeda.

„Na de recente aanslagen in Algerije en Tunesië redeneren de autoriteiten dat nu Marokko aan de beurt is”, zegt de Marokkaanse terreurdeskundige Mohamed Darif. Hij onderstreept het preventieve karakter van de veiligheidsmaatregelen. Volgens Darif is de gemelde fusie van de terreurgroepen in Noord-Afrika vooral een teken van zwakte: de effectievere aanpak in de verschillende landen heeft hun slagkracht ondermijnd, hetgeen bundeling noodzakelijk maakt. Het belang van Al-Qaeda bij de fusie zou daarbij niet zozeer liggen bij aanslagen, alswel in bij de rekrutering van mankracht. „Irak is voor Al-Qaeda prioriteit. Er zijn daar jihadstrijders nodig en de Maghreb, maar ook Europa, kan die leveren.”

De gemelde dreiging van Al-Qaeda, dat oprukt vanuit de Sahel en de Sahara, valt samen met een nieuwe Marokkaanse diplomatieke inspanning zijn aanwezigheid in de Westelijke Sahara te rechtvaardigen. Deze Spaanse ex-kolonie, sinds 30 jaar in handen van Marokko maar betwist door de onafhankelijkheidsbeweging Polisario, is volgens Rabat vooral gediend met autonomie onder Marokkaanse vlag. Alleen dan is de politieke stabiliteit gewaarborgd en de dreiging van mogelijke infiltratie door terreurgroepen terug te brengen, zo luidt het argument.

Ook binnenlands heeft terreurdreiging van extremistische moslimgroepen betekenis. Komende september worden de parlementsverkiezingen gehouden. De gedoodverfde winnaar is de fundamentalistische Parti de la Justice et Développement (PJD). De aanslagen in Casablanca aan de vooravond van de vorige verkiezingen golden als een belangrijk struikelblok voor deze partij.

    • Steven Adolf