Overweldigende eentonigheid

Dorsalextension featuring Notstiefl 2004-2005, wandobject door Graham Foster

Tentoonstelling: Graham Foster, Out there hiding everywhere. T/m 18 maart in Museum van Bommel van Dam, Deken van Oppensingel 6, Venlo. Inl: 077-3513457, www.vanbommelvandam.nl.

De sculpturen van Graham Foster (Yorkshire, 1950) zijn bont, heel bont, zowel in kleur als in materiaalgebruik. Uit alledaagse voorwerpen en ongebruikelijke materialen zoals kerstballen, pvc buizen, rubberen slangen, vlaggen en pluimen stelt Foster zijn kleurrijke, symmetrische constructies samen, alle vergelijkbaar in vorm en formaat.

Al dertig jaar bouwt Foster aan een eigenzinnig driedimensionaal oeuvre. In Engeland, Australië en de Verenigde Staten wordt zijn werk al langer geëxposeerd. In Nederland is nu voor het eerst een uitgebreide solotentoonstelling van hem te zien. In de centrale expositieruimte van het kleine Museum van Bommel van Dam hangen minstens twee dozijnen wandsculpturen bij elkaar. En dat zorgt voor een nogal overweldigende eentonigheid.

Behalve de wandobjecten worden in de galerij tekeningen getoond: computeranimaties die even zot zijn als de wandobjecten, en wat meer ingetogen, Lucebert-achtige, zwarte pentekeningen van guitige wezens en taferelen.

Fosters ruim anderhalve meter lange objecten bestaan uit deels zelfgemaakt en deels bestaand materiaal: herkenbare massaproducten en ondefinieerbare voorwerpen, waarschijnlijk afkomstig uit de bouwindustrie. In elke installatie - allemaal in kruisvorm - is een menselijke vorm te herkennen; soms een gezicht, soms ledematen, meestal een meervoud van beide. Door de wonderbaarlijke aaneenschakeling van voorwerpen en materialen versmelten de assemblages nooit tot één geheel. Materialen lopen wat textuur en toepassing betreft sterk uiteen. Maar ook de connotaties die ze in zich dragen, staan mijlenver van elkaar vandaan. Rendierkoppen en pluche speelgoedpoema’s roepen beelden op van ruige natuur in verre continenten.Het veelvuldig gebruik van zwart leer, riemen en gespen wekt weer associaties met sadomasochistische taferelen. Er zijn fallussymbolen en verwijzingen naar de dood, in de vorm van een stuk geraamte of een schedel. De wandobjecten lijken op totems van inheemse volken.

Opvallend zijn de cryptische titels die Foster zijn werken heeft meegegeven. Het zijn woordgrapjes, veelal gemaakt van een combinatie van de Duitse en de Engelse taal. Zo heet een installatie waarin een aantal speelgoedtijgers is verwerkt Colonial Bolonial. In AlphaBlinder, BetaBrötchen is een mensfiguur gebouwd uit onbestemde kabels, riemen en stokken. Dorsalextension, featuring Notstiefel is een uit gouden kerstballen samengestelde figuur waaronder een paar aan elkaar genaaide leren schoenen bungelt. Dorsal is een anatomische term die verwijst naar de rugzijde van het lichaam. Stiefel is Duits voor laars. ‘Een verlenging van de rug met noodlaarzen’?

Vermoedelijk beleeft Foster veel plezier aan het maken van zijn kunst. Bij het fabriceren van zijn composities is de ene speelse verwijzing op het andere dubbelzinnige voorwerp gestapeld. Het lijkt het creatieve knutselwerk van iemand die zich uit mocht leven in het reusachtige magazijn van een winkelcentrum.

De fallussen van papier-maché, armpjes van roeipeddels en neuzen van plastic slurven met haar zijn nogal melig. Maar schuddebuiken van het lachen doet het werk je niet. Er gaat evenmin dreiging van uit, de geïnsinueerde seksuele martelpraktijken en doodssymboliek ten spijt. De onbegrensde waaier aan materialen en de eindeloze verwijzingen naar animatie, film, religie, seks, slapstick, science fiction, sadomasochisme, stripcultuur, en ga zo nog maar even door, maken de sculpturen ironisch genoeg juist plat en onbeduidend. Fosters kunst verdrinkt in zijn eigen overdadigheid.