Kabinetsformatie

Zoals ook bleek uit `Ik werd genoemd` (Zaterdags Bijvoegsel, 17 februari): de `selectie` van ministers en staatssecretarissen is een ontluisterend proces dat laat zien hoe de politieke partijen (dus minder dan 2 procent van de bevolking) het landsbestuur hebben gekaapt en gegijzeld. Het heeft niets te maken met zorg voor behoorlijk bestuur, landsbelang en werkelijke capaciteiten, want de belangrijkste criteria blijken partijbelang en vriendjespolitiek. Het is vreemd dat er bij burgers en media niet veel meer weerzin en verzet is tegen dit schimmenspel dat een farce maakt van de democratie.

De ministeriële functie is bovendien in alle opzichten overbodig en onmogelijk geworden. Het beleidsterrein van het gemiddelde departement is te groot, te complex en te onoverzichtelijk geworden. Daardoor is de ministeriële verantwoordelijkheid een wassen neus geworden, iets wat door de praktijk wordt bevestigd, want heel wat affaires hebben de afgelopen jaren niet geleid tot het vertrek van de minister, hoewel dat eigenlijk wel had gemoeten.

Ook door het afsluiten van regeerakkoorden is de ministersfunctie uitgehold. Als de regeringsplannen vooraf al op papier staan, blijft er voor een minister weinig over. De zwakke positie van een minister leidt daarnaast tot ondemocratisch gedrag in het parlement. Het eigen `poppetje` wordt koste wat het kost in bescherming genomen, waardoor missers en foute zaken worden afgedekt door de regeringspartijen.

Ik pleit voor het laten uitvoeren van het regeerakkoord door contractdepartementen die direct onder controle van het parlement staan. De ambtenaren voeren het regeerakkoord uit, waarover zij in openbare zittingen verantwoording afleggen en waardoor ook alle mee- en tegenvallers eerlijk en onverbloemd op tafel kunnen komen. Dat zal het werk van de ambtenaren aanzienlijk leuker en uitdagender maken, waarbij ze ook de eer krijgen die hun toekomt. Ook voor Kamerleden heeft deze werkwijze grote voordelen en het zal hun werk verrijken. De vaste Kamercommissies komen onder voorzitterschap van de regeringspartijen, waarbij het beleidsterrein van een departement onder commissieleden wordt verkaveld, zodat ieder Kamerlid werkelijke controle en invloed heeft. De leuke en eervolle ministeriële taken kunnen bij toerbeurt door Kamerleden worden vervuld.

Dit systeem zal de transparantie van het politieke bedrijf en de overheid verbeteren, de kosten verlagen en het landsbestuur weer dicht bij de burger brengen.

    • René van Slooten