Het recept van Kok

„U liegt en u draait.” Premier Balkenende was tijdens de verkiezingscampagne niet de enige die een onvergetelijke oneliner produceerde. Zijn rivaal kon er ook wat van.

Tijdens het eerste tv-debat viel toenmalig PvdA-lijsttrekker Wouter Bos de premier aan met een Amerikaanse debattechniek. „Kunt u mij drie voorbeelden geven van bijdragen die u van de hoogste inkomens heeft gevraagd?” Balkenende mompelde iets over de hoogste belastingschaal. En toen bleef het stil.

Bos werd coulant. „Kunt u mij dan twee voorbeelden geven?” Stilte. Bos streek over zijn hart: „Noemt u mij dan één simpel voorbeeld.”

Zou Wouter Bos sinds hij donderdag werd beëdigd tot minister van Financiën al aan zijn eloquente optreden hebben teruggedacht? Zijn eerste politieke opmerking in functie behelsde juist het thema ‘topinkomens’. En het was een gepeperde uitspraak.

Hij noemde de omstreden beloning van Jan Bennink „een belachelijk hoog bedrag”. Deze week bleek dat de Numico-topman dit jaar uitzicht heeft op een betaling van circa 14 miljoen euro, voor het leeuwendeel in aandelen en opties uit te keren.

Het beloningspakket werd vastgesteld toen Bennink in 2002 werd losgeweekt van de Franse melkfabriek Danone. Numico was toen een ziek bedrijf dat zich had vertild aan de acquisitie van twee vitaminebedrijven in de VS. De bestuursvoorzitter die daar verantwoordelijk voor was, Hans van der Wielen, werd de laan uit gestuurd (en kreeg tussen haakjes een vertrekpakket van ruim 4 miljoen euro mee).

Onder Bennink is Numico er weer bovenop gekomen. Op de beurs was het herstel zichtbaar: het aandeel steeg de afgelopen vijf jaar met 240 procent. Goed nieuws voor de aandeelhouder, goed nieuws voor de topman die zich in aandelen laat uitbetalen.

Wat denkt minister Bos hier tegen te kunnen doen? En worden dat één, twee of drie maatregelen? Zijn eerste zet: hij laat onderzoeken of de Bennink-bonus in lijn is met de code-Tabaksblat voor behoorlijk bestuur.

Dat is volgens het regeerakkoord meteen het enige wat Bos kan doen. Fiscale afroming, waar de vakbonden voor pleiten, behoort niet tot de mogelijkheden.

Daarmee heeft Bos niet het onderste uit de kan gehaald bij de coalitiebesprekingen. Het PvdA-verkiezingsprogramma zet zich af tegen „een graaicultuur” in het bedrijfsleven. In concreto: „Beloningen in de vorm van aandelen zijn niet gewenst.”

Het zal niet voor het eerst zijn dat een PvdA-bewindsman verbale kritiek op topsalarissen niet omzet in beleid. Wie herinnert zich nog de ‘exhibitionistische zelfverrijking’? De man die dat riep is als commissaris tegenwoordig medeverantwoordelijk voor de miljoenenbeloningen bij Shell in ING.

Philip de Witt Wijnen